'Guldenrapport' ligt al in la, maar bevat niet enkel onzin

Beeld anp

ANALYSE - "Heb je het gehoord? We moeten terug naar de gulden." Een brede spoorwerker met een felgekleurd hesje spreekt de vaste koffieklant aan in een stationsrestauratie in het midden van het land. Het was dinsdagochtend en de politieke leiders hadden het 'guldenrapport', gemaakt in opdracht van de PVV, de middag ervoor al direct in de prullenbak gegooid. Vooringenomen, onzincijfers en niet realistisch, waren de kwalificaties.

Dat was dat, over tot de orde van de dag, dat wil zeggen: de rust van het Catshuis waar over bezuinigingen wordt nagedacht. Ook buiten Den Haag bleef het de rest van de week stil rond de gulden. Geen demonstranten met florijnen-T-shirts op het Binnenhof. Geen rituele euroverbrandingen.

Toch knaagt de vraag of het guldenonderzoek nu niet erg haastig is afgedaan. Bij de spoorwerker blijft misschien toch hangen dat hij een paar duizend euro aan consumptie is misgelopen. En dat terugkeer naar die mooie guldenbiljetten wel even wat kost, maar zo weer is terugverdiend.

Mochten deze gedachten postvatten in de hoofden van een deel van het electoraat, dan past een iets uitgebreider antwoord dan het 'niet overtuigend' dat premier Rutte bromde over het rapport van het Engelse bureau Lombard Street. Er zijn echter verschillende redenen waarom Rutte en minister van financiën De Jager niet te diep op het werk van de Britten in willen gaan.

Goed, de rekensommen zijn een slag in de lucht. Maar dat geldt voor elk rapport dat exit-scenario's over de euro in getallen wil vatten. De internationale bankenclub IIF liet deze week nog uitlekken dat een ongeordend faillissement van Griekenland 1000 miljard euro zou kosten. Niemand die daar echt een hand voor in het vuur wil steken, het was vooral bedoeld als dreigement om de banken zover te krijgen hun handtekening onder de Griekse schuldendeal te zetten.

Lombard Street berekende dat een Nederlands vertrek uit de muntunie 51 miljard euro zou kosten. Een vreemd precieze uitkomst, die natuurlijk geen rekening kan houden met allerlei onvoorziene en lastiger te kwantificeren gevolgen als Nederland echt in zijn eentje uit de muntunie zou stoppen. Het zou net zo goed 43 miljard kunnen zijn. Of 74. Of 101.

De sommetjes, daar valt dus over te discussiëren. Maar de analyse van Lombard Street over de toestand van de eurozone, snijdt meer hout. De oorzaak van de moeilijkheden in de muntunie zijn niet de uit de hand gelopen begrotingstekorten, stelt het bureau. Het omlaag brengen van die tekorten is hier en daar wel nodig, maar niet genoeg om uit de ellende te komen.

De verschillen in concurrentiekracht tussen de landen en daarmee de grote tekorten op de betalingsbalans in het zuiden en overschotten in het noorden, vormen het werkelijke probleem.

Dat geluid, vaker geuit door economen en Angelsaksische analisten, horen Rutte en De Jager liever niet. Het draait om te hoge schulden en strengere begrotingsregels, houden Nederland en Duitsland vol. De euro zal echter alleen overleven in een echte fiscale unie, waarschuwt Lombard. Voorzien van overdrachten tussen landen en euro-obligaties.

Bovendien moet in Noord-Europa de consumptie omhoog. Een stijging van het prijspeil en daarmee de salarissen zou helpen. Matig de lonen dus maar niet. Allemaal geen prettige mededelingen voor Rutte en De Jager. Maar ook weer niet zo onzinnig om meteen in de onderste bureaulade terecht te komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden