Grûn Tryater

Theater

***

Een tijdspanne van vijftig jaar, dat omvat al gauw opa, zoon en kleinzoon. Het Friese theatergezelschap Tryater viert zijn vijftigjarig jubileum daarom met de voorstelling 'Grûn', Fries voor 'grond', over twee families en drie generaties. De voorstelling is speciaal gemaakt voor de verbouwde grote zaal van Drachtster schouwburg De Lawei. Regisseur Ira Judkovskaja laat in ruim vier uur zien hoe het verleden in het heden doorwerkt.

De voorstelling speelt uitsluitend in De Lawei. Het is echter geen locatietheater, maar een echte grote-zaalvoorstelling. Best bijzonder als je bedenkt dat Tryater vooral in kleine zalen, dorpshuizen en op (buiten)locaties speelt. Het toneelbeeld (Roos van Geffen) is eenvoudig en doeltreffend: een grote draaischijf met daarop diepe voren van grove grijze vilt verbeeldt de grond waarop een roomse en een hervormde familie naast en met elkaar leven. Boven deze grond draaien, in steeds wisselende constellaties, een gouden zon en een paar prachtige planeten, gemaakt door viltkunstenares Claudy Jongstra.

Het verhaal van de twee families wordt niet rechtlijnig verteld. We zien de subtiele verbindingen tussen roomse boer Hotse, diens zus Griet, zijn kinderen en kleinkinderen aan de ene, en de protestantse familie met stamhouder Pier en zijn vrouw Jeltsje, hun dochter en diens man en kinderen aan de andere kant. Als Hotse's verstandelijk gehandicapte kleinzoon oude brieven vindt, komt de mislukte maar nog altijd sluimerende liefde tussen Pier en Griet aan het licht. Een oude wond die nooit echt geheeld is. Zo zijn er meer geheimen, niet allemaal zien ze het daglicht.

Judkovskaja schreef het stuk zelf en heeft daarbij elk voor de hand liggend moralisme omzeild. Zo kan het dat de oudere Hotske een relatie krijgt met de veel jongere Erik en dat de oude Jeltsje flirt met agrarisch adviseur David, die haar zoon had kunnen zijn. Judkovskaja koos voor een lastige en ongemakkelijk aandoende opbouw waarin kleine scènes elkaar razendsnel opvolgen, afgewisseld met groepsscènes en wat zang en dans. Hierdoor, maar ook door de soms wat houterige speelstijl en het vreemde geluidsdecor, stroomt de voorstelling niet altijd lekker door, wat bij zo'n zit van vier uur toch jammer is.

Geen moralisme dus, 'Grûn' gaat over idealen. Idealen van liefde, van werken, van de toekomst. Hoe geef je, geworteld in een boerentraditie, heden ten dage vorm aan het leven op het platteland? Een actueel plattelandsvraagstuk met een gelaagde, zij het niet altijd even soepel lopende uitwerking.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden