Commentaar

Grote zonneparken bedreigen de natuur: stel nieuwe regels op

Ecologisch zonnepark in Drenthe. Beeld ANP
Ecologisch zonnepark in Drenthe.Beeld ANP

Het regeerakkoord van kabinet-Rutte III is helder: in 2030 moet de CO2-uitstoot van Nederland 49 procent minder zijn dan in 1990. Maar de onvermijdelijke omschakeling van vervuilende fossiele energiebronnen naar energie uit wind, zon of (aard)warmte, gaat niet zonder slag of stoot.

Windmolens roepen steeds meer verzet op van omwonenden en burgers klagen ook over grote zonneparken: dat zijn vaak glimmende vlakten die landbouwgrond kosten en de natuur bedreigen.

De tegenstanders van grootschalige zonne-energie hebben er nu een argument bij: de biodiversiteit. Er zijn weliswaar nog geen sluitende studies verricht naar het precieze effect van al die zonnepanelen op flora en fauna, maar natuur- en landschapbeschermers slaan alvast alarm. Hun angst lijkt logisch: zeker bij grote zonneparken zijn de zonnecollectoren zó opgesteld dat zon en regen de bodem nauwelijks kunnen bereiken. Het bodemleven zal daardoor ernstig verarmen.

De waarschuwing komt net op tijd. Om aan ‘Parijs’ te kunnen voldoen moet Nederland nog meerdere honderden hectares voor zonnepanelen vrijmaken. Er is zoveel grond nodig dat je het niet redt met ecologisch ‘waardeloze’ gebieden als vuilstortplaatsen, industrieterreinen of uitgeputte landbouwpercelen. Mogelijk komen we verder als ook de daken van huizen en bedrijven worden voorzien van zonnecollectoren.

Subsidieregelingen

Toch is het te betwijfelen of bedrijven die nu in grootschalige zonne-energie investeren daar oren naar hebben. Want grootschaligheid is hun businessmodel: die maakt iedere kilowattuur relatief goedkoop.

Die aanpak wordt ook bevorderd door de manier waarop de overheid subsidie verleent. Zo worden contracten voor grote zonneparken voor vijftien jaar afgesloten, waarbij de maximale subsidieduur dus leidend is. En gemeenten werken daaraan mee, door precies voor die subsidieduur een exploitatievergunning af te geven.

Wie dus paal en perk wil stellen aan deze ontwikkeling, wie liever ziet dat bijvoorbeeld alle daken van de stad, oude stortplaatsen of verloederde bedrijfsterreinen worden omgebouwd tot zonnepark, zal de subsidieregeling voor zonne-energie én het vergunningstelsel moeten herzien. Goed ruimtelijk ingepaste initiatieven moeten worden beloond, wat ook nog goed is voor het draagvlak. Iedereen een zonnedak, dat is het beste.

Door aanpassing van de subsidieregels kan ook worden voorkomen wat eerder fout ging bij menig windturbine. Die worden nu geregeld ver voor einde levensduur vervangen en verkocht aan landen die er veel voor bieden. Te vrezen is dat bij ongewijzigde regels voor zonneparken hetzelfde dreigt, als de subsidietermijn van vijftien jaar erop zit. Daar zit niemand op te wachten.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook: Zonneparken zijn funest voor de natuur

Sluitend bewijs hiervan hebben de experts nog niet. De bouw van zonneparken begint pas aan een opmars. Maar internationale kennis en metingen voorspellen ellende.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden