Grote zege voor Turkse regeringspartij

ANKARA (ANP) - De partij die in 2002 de Turkse gevestigde politieke orde deed schudden met een verrassend grote verkiezingsoverwinning, de AKP van de huidige premier Recep Tayyip Erdogan, heeft zondag opnieuw verrast.

Deze uit de politieke islam voortgekomen partij van Gerechtigheid en Ontwikkeling (AK) verbaasde vriend en vijand met bijna de helft van alle uitgebrachte stemmen, zo geven de uitslagen aan.

De economisch liberale partij behaalt met circa 47 procent van de stemmen niet alleen veel meer stemmen dan vijf jaar geleden maar zit ook ruim boven de opiniepeilingen die circa 40 procent voorspelden.

Compromiskandidaat

Erdogan kan alleen verder regeren met een ruime meerderheid in het parlement van 550 zetels. Hij staat ook sterker tegenover de uiterst conservatieve hoeders van de wereldlijke orde die Mustafa Kemal Atatürk (1881-1938) de Turkse republiek in de jaren twintig gaf. De politieke tweestrijd met hem leidde tot deze vervroegde verkiezingen.

De oppositie blokkeerde eerder dit jaar de benoeming van een nieuwe president van AK-huize, de huidige minister van Buitenlandse Zaken Abdullah Gül. Erdogan opperde toen de president rechtstreeks te kiezen maar dat project heeft vertraging opgelopen. Naar verwachting poogt de nieuwe volksvertegenwoordiging binnenkort alsnog een overwegend ceremoniële president aan te wijzen, waarschijnlijk een compromiskandidaat want de AK-partij heeft wederom geen tweederde meerderheid.

Koerdische bevolkingsgroep

Het aantal zetels dat de AK-partij krijgt, kan in het Turkse kiesstelsel flink tegenvallen voor Erdogan omdat de beschikbare zetels met een extra partij moeten worden gedeeld. Eén partij die in het scheidende parlement geen zetels had, de ultra-nationalistische Partij van de Nationale Beweging (MHP),haalde nu wél de kiesdrempel van 10 procent. De AK valt naar verwachting dan ondanks de verkiezingswinst terug van 351 naar naar 342 zetels. De MHP kreeg circa 14 procent van de stemmen, aanzienlijk meer dan de 8,4 procent uit 2002. De partij krijgt waarchijnlijk zeven zetels in de nieuwe volksvertegenwoordiging.

De grootste oppositiepartij is de officiële erfgenaam van Atatürks gedachtegoed, de Republikeinse Volkspartij (CHP) van Deniz Baykal. De CHP wint marginaal en gaat van 19,4 procent vijf jaar geleden naar bijna 21 procent nu. De CHP kan op ongeveer 110 zetels rekenen. Naar schatting 27 onafhankelijke kandidaten zijn zondag gekozen, de meesten van de Koerdische bevolkingsgroep.

Niet arrogant

De grote winnaar, de AK-partij, moet door de intrede van de MHP in de Kamer toch een stapje terug doen. Voor de feestvreugde onder Erdogans gelederen maakt dat waarschijnlijk momenteel niet veel uit. De partij hoopte op 40 procent om de seculiere gevestigde orde, die de regering-Erdogan zo vaak heeft dwars gezeten, op zijn nummer te zetten. Dat is met bijna de helft van de stemmen weer verrassend goed gelukt.

Erdogan juichte zondagavond dat het volk het beleid van de AK-partij goedkeurt en deze partij heeft uitverkozen als het politieke centrum in het land. De overwinning maakt zijn partij niet arrogant maar meer verantwoordelijk, aldus de premier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden