Grote woorden in VS na 'Brussel'

Angst Amerikanen verleidt Republikeinen tot harde uitspraken

Na nog geen half uur vond het rechtse tv-station Fox News het dinsdag welletjes met de rechtstreekse uitzending uit Havana. De historische toespraak van president Barack Obama in het Gran Teatro in Havana werd gedegradeerd tot webvideo, en de tv-kijkers werden weer meegenomen naar Brussel. En naar de studio in New York, waar de rest van de dag de aanslagen op het vliegveld en het metrostation werden becommentarieerd.

De aanslagen hebben in de VS diepe indruk gemaakt. Ze deden de Amerikanen weer denken aan de gruwelijkheden die ze in eigen land hebben meegemaakt, van de vliegtuigen die zich in 2001 in de torens van het World Trade Center en in het Pentagon boorden, tot de schietpartij in San Bernardino eind vorig jaar. In november vorig jaar, na de aanslagen in Parijs, was dat ook zo. En net als toen richtten alle ogen zich op degenen - toen nog zeventien, nu vijf - die zich presenteren als de volgende president van de Verenigde Staten.

In november was dat fataal voor Ben Carson. De zwarte ex-neurochirurg, die vooral opviel door de rustige, beschaafde toon waarmee hij zijn aartsconservatieve overtuigingen verkondigde, was de grote concurrent geworden van zakenman Donald Trump. Diens populariteit was tanende, in de peilingen stonden ze gelijk. Maar na 'Parijs' werd duidelijk dat Carson op buitenlandgebied een onbeschreven blad was. Dat kon je van Trump ook zeggen, maar die compenseerde dat door vaak woorden als 'taai' en 'hard' en 'sterk' te laten vallen. Dat was duidelijk waar veel Republikeinse kiezers naar hongerden.

Deze week ging Trump opnieuw op die populistische toer. Die aanslagen in Brussel hadden voorkomen kunnen worden als de gearresteerde terrorist gemarteld had mogen worden, meende hij. En hij herhaalde zijn eis dat de VS voorlopig geen enkele niet-Amerikaanse moslim meer het land in laten.

Zijn rivaal voor de Republikeinse nominatie, de conservatieve senator Ted Cruz, kon niet achterblijven. Tot woede van moslimorganisaties zei hij: "We moeten de politie de bevoegdheid geven in moslimbuurten te patrouilleren en ze te bewaken voordat ze geradicaliseerd worden."

Hij prees de inspanningen van de New Yorkse politie na 2001 om in moskeeën en islamitische organisaties te infiltreren - een operatie die overigens bij gebrek aan succes, en zorgen over het discriminerende karakter ervan, door de nieuwe burgemeester Bill de Blasio is gestaakt.

Zowel Cruz als Trump vindt de aanslagen een bewijs dat er een ondoordringbaar hek langs de hele grens met Mexico moet komen, om terroristen uit het land te houden.

In het Democratische kamp was de reactie het tegenovergestelde. Hillary Clinton wijdde gisteravond op de Stanford-universiteit een toespraak aan terreurbestrijding. De door Trump en Cruz bepleite muur vond ze zinloos, omdat die niets doet aan radicalisering van moslims in het land zelf. "Hoe hoog moet die muur zijn om het internet buiten de deur te houden?"

Onverantwoordelijk vond ze het voorstel van Trump, net voor de aanslagen gedaan, om minder geld aan de Navo te besteden. "Als Trump zijn zin krijgt, dan is het Kerstfeest in het Kremlin."

Al kan de samenwerking met Europa wel beter: ze bekritiseerde de EU-landen over treuzelen met het onderling delen van informatie en het beschikbaar stellen aan de VS van reizigersgegevens.

Voor voorstellen om alle moslims in de VS beter in de gaten te houden, had ze evenmin een goed woord over. Via Twitter zei ze eerder: "Islamitische Amerikanen, dit is ook jullie land."

Trump en Clinton onbedreigd aan kop

Donald Trump deed gisteren zoals verwacht goede zaken bij de voorverkiezingen in Arizona. Hij sleepte daar, omdat hij de meeste stemmen kreeg, alle 58 afgevaardigden naar de partijconventie in juli in de wacht. Maar Ted Cruz won met overmacht in Utah, en kreeg alle 40 afgevaardigden.

Trump heeft nu 739 van de 1237 afgevaardigden die hij nodig heeft voor de nominatie. Theoretisch kan Cruz hem nog inhalen, maar dan moet hij alle komende voorverkiezingen met overmacht winnen. Steeds meer prominente Republikeinen, gisteren bijvoorbeeld ex-kandidaat Jeb Bush, zeggen openlijk dat ze dat wensen. Met dichtgeknepen neus: Cruz is onder zijn collega-politici zeer onpopulair. Maar hij is hun enige hoop om aan een nominatie van Trump te ontsnappen.

Bij de Democraten won Hillary Clinton in Arizona en won senator Bernie Sanders in Utah en Idaho. Per saldo liep Sanders 17 afgevaardigden op Clinton in. Daar kan hij moed uit putten - en een argument voor zijn zeer succesvolle fondsenwerving. Er is binnenkort nog een aantal staten aan de beurt waar hij kan winnen. Maar Clintons voorsprong is zo groot dat ze niet meer in te halen lijkt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden