Grote vraagstukken en poëtische acrobatiek

Helene Pieren, zwalkend en kauwgum kauwend. ( FOTO ROBERT BENSCHOP) Beeld
Helene Pieren, zwalkend en kauwgum kauwend. ( FOTO ROBERT BENSCHOP)

Ondanks het niet-verdiende negatief advies van Nederlands Fonds voor Podiumkunsten danst Danceworks Rotterdam door met een programma dat zijn betiteling ’Xtra Xtra Large’ eer aan doet: ’grote’ vraagstukken worden getoetst aan dans die zich niet laat insnoeren door conventies – op het groteske af.

Sander Hiskemuller

Zo lijkt danseres Helene Pieren met blonde piekpruik en grote zwarte zonnebril op een bizarre kruising tussen Amy Winehouse en Andy Warhol. Ze zeult in ’Hard Candy’ van choreograaf Bruno Listopad op hoge hakken met een bandrecorder in de rondte en krast met gegroefde stem om ’contact’. Zwalkend en kauwgum kauwend, klost en klautert ze in vol zaallicht over de publiekstribune: een ongegeneerde verwording van een lijf.

Bruno Listopad is de lefgozer onder de dansmakers. Hij bevraagt in zijn werk het medium dans en de functie van het gerepresenteerde lichaam in een tijd van anoniem massaconsumentisme. In de solo ’Hard Candy’ richt hij zich op populaire cultuur waarin stereotyperingen voorschrijven wie we moeten zijn – waar is onze eigenheid? Het strippen, c.q. uitvergroten van het stereotiep werkt hier echter ten dele. Er is in deze groteske en eendimensionale eruptie van ’zijn’ geen ruimte voor identificatie; je kijkt uiteindelijk ’gewoon’ naar een woest ketsend wijf in onttakeling. En dat is uiteindelijk – de gimmick voorbij – niet erg interessant.

Sjoerd Vreugdenhils ’Jana’s World’ is de reflectie van de herbeleving van een trauma. Jana, in een ongeluk omgekomen, wordt in dit gelaagde, multimediale ensemblestuk tot leven gebracht. Nergens klef, altijd liefdevol, bij vlagen melancholisch en soms zelfs komisch, jaagt stemmingstovenaar Vreugdenhil ons door een veelheid aan scènes en vormen om Jana van bloed te voorzien: dans, stand-up, mime, slapstick (met garnalenkostuums), realtime video en schimmenspel.

Dat klinkt veel en dat is het ook. Het voelt als een zwik treinstellen die maar niet met elkaar op de rails komen, laat staan dat het eindstation helder voor ogen staat. Daar is een zwakke eindregie debet aan, iets te veel pretentie, maar ook een deel van het ensemble dat geen raad lijkt te weten met Vreugdenhils vormgelaagdheid.

Onpretentieus hoogtepunt is de poëtische acrobatiek in het mannenduet ’Trampled Origami’. Een Twistermat van vlees en bloed. Landjepik van lijf en leden. Een duel tussen fysiek en zwaartekracht: in dit alles blijft danser Jasper Dzuki Jelen als een kleefvlieg in evenwicht op het roerloze lichaam van choreograaf Erik Kaiel. Hij manipuleert diens ledematen, verandert de draairichting van hoofd en torso en komt daarmee tot beweging in de puurste vorm: een reeks van dynamische variabelen die uitmonden in een geweldig dansbouwwerk – bescheidener gefocust dan voorgaande stukken misschien, maar x-large in kwaliteit.

’Xtra Xtra Large’ van Danceworks Rotterdam met choreografieën van Bruno Listopad, Erik Kaiel en Sjoerd Vreugdenhil. Tournee t/m 2/5. www.danceworksrotterdam.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden