Grote stad wil af van benoemde burgervader

AMSTERDAM - De vier burgemeesters van de grote steden vinden het langzamerhand onmogelijk om binnen de grenzen van hun bevoegdheden tegemoet te komen aan de wensen van burgers. Er moet zo snel mogelijk een gekozen burgemeester komen die zijn eigen wethouders kiest, zeggen zij tegen Trouw.

Op het moment zint D66-minister De Graaf (bestuurlijke vernieuwing) op een wetsvoorstel voor de gekozen burgemeester. Wat Opstelten (VVD, Rotterdam), Brouwer (PvdA, Utrecht), Cohen (PvdA, Amsterdam) en Deetman (CDA, Den Haag) betreft kan de nieuwe wet niet ver genoeg gaan. Kamerleden staan echter huiverig tegenover zoveel plotselinge macht voor de burgervader.

In vier interviews vertelt deze waarschijnlijk laatste generatie regenten over hun persoonlijke opvatting van het burgemeesterschap. Opstelten is de voortrekker als het gaat om het gekozen burgemeesterschap. Hij kreeg zelfs zijn eigen VVD over de streep. ,,Als ik word gezien als belangrijke speler, moeten mensen me ook kunnen afrekenen op wat ik doe.'' De burgemeester wordt nu op alles aangesproken, merkt Brouwer: ,,Men heeft een probleem: burgemeester, los het op! Maar die macht en positie heb je helemaal niet. Ik moet mensen dat regelmatig uitleggen.''

De ceremoniële rol die de burgemeester van oudsher speelt, past hem niet meer. Zijn portefeuille -openbare orde en veiligheid- vraagt om ferme taal. Een einde aan gedogen, problemen benoemen en de stad veiliger maken, willen de burgemeesters. Daartoe moeten zij ook mee kunnen beslissen over de speerpunten van het beleid.

Ze zijn vier handen op een buik, de vier, en vergaderen regelmatig gezamenlijk per beeldtelefoon om problemen te bespreken. De Randstad, zo vinden ze, is door internationale ogen één. Wil je een beetje een speler zijn, dan moet je elkaar daarbinnen niet tegenwerken. Ook maken ze zich zorgen over het gebrek aan samenhang in de stad, waardoor wanhopige burgers steeds vaker een beroep doen op de burgemeester. Deetman: ,,Je zult iets van een gemeenschappelijke identiteit moeten delen, willen burgers wat met zo'n stad krijgen. Waarom zouden mensen zich anders druk maken of eens iets voor een ander doen?''

Hoewel partijpolitieke verschillen in de dagelijkse praktijk van ondergeschikt belang zijn, willen ze bij de verkiezingen wél graag meedoen. Opstelten overweegt zelfs op de zeepkist te gaan staan als de nieuwe wet er is, om ook na zijn pensioen burgemeester te blijven. Cohen vindt het 'ouderwets' om te doen alsof de burgemeester geen eigen partij heeft. Hij werd door de gemeenteraad ter verantwoording geroepen toen hij op de markt wat te lang bleef dralen bij een PvdA-verkiezingskraampje.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden