Grote lappen gemeentegrond blijven gewoon braak liggen

null Beeld ANP/Ilvy Njiokiktjien
Beeld ANP/Ilvy Njiokiktjien

Gemeenten bezitten ruim 10.000 hectare aan braakliggende bouwgrond waar geen of nauwelijks gegadigden voor zijn. Die overbodige grond heeft op dit ogenblik een totale waarde van 1,1 miljard euro. Vooral Noord-Friesland, Noord-Overijssel en delen van Groningen kampen met overschotten, blijkt uit een inventarisatie van het Kadaster en ingenieursbureau Royal Haskoning DHV.

Met het oog op groei hebben gemeenten in de afgelopen twintig jaar zo'n 60.000 hectare (een gebied groter dan de Noordoostpolder) aangekocht voor woningbouw en bedrijventerreinen. Ruim een derde daarvan is (nog) niet verkocht, laten de eigendomsgegevens van het Kadaster zien. Ondertussen is de woningmarkt ingestort, staan steeds meer kantoren leeg en zijn er te veel bedrijventerreinen. De onderzoekers gaan ervan uit dat ook bij het aantrekken van de economie en de woningmarkt de helft van deze bouwgrond overtollig is.

Daarbij zijn grote regionale verschillen (zie kaartje). 80 procent van deze gemeentelijke grondvoorraden ligt buiten de Randstad. Op veel plekken zijn de bevolkinggroei en economische prognoses daar zodanig dat de grond voor wonen en werken helemaal niet nodig is. In veel delen van de Randstad, vooral in de provincie Utrecht, evenals in steden met een regionale functie, zoals Groningen, is er nog wel behoefte. Daar ligt volgens de onderzoekers een kans om het leed te verzachten.

"We moeten die kans wel grijpen", zegt onderzoeker Arjan Bakkeren, geschokt door de enorme hoeveelheid overbodig aangekochte grond. Op regionaal niveau zouden gemeenten de koppen bij elkaar moeten steken om de verliezen te beperken. Bijvoorbeeld in Zuidoost-Brabant; Eindhoven, dat krap zit, moet met buurgemeenten Best en Nuenen, die te veel grond hebben, in gesprek gaan.

Het overtollig grondbezit drukt nu zwaar op gemeentebegrotingen. In hun boeken staan nog vaak onrealistische opbrengsten. Apeldoorn en Enschede kampen met miljoenentekorten vanwege een ambitieus en risicovol grondbeleid.

Door regionale samenwerking kunnen de grondoverschotten worden teruggebracht met ruim 2300 hectare, meent Haskoning DHV. Dat zou 360 miljoen euro kunnen opbrengen. Maar, waarschuwen ze, in meerdere regio's hebben simpelweg álle gemeenten te veel grond in bezit. Het is volgens Bakkeren zonde die braak te laten liggen. "Hoewel het gemeenten veel minder opbrengt, kan je die grond voor landbouw bestemmen. Of zet er zonnepanelen op."

null Beeld
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden