'Grote conglomeraten komen overal mee weg'

Zuid-Koreaanse politicus zelf in beklaagdenbank na onthulling omkoopschandaal

"Het is deprimerend", zucht voormalig parlementariër Roh Hwe-chan op zijn partijkantoor. "Het is een zwarte komedie. Ik zag een dief, ik schreeuwde en vervolgens word ik beschuldigd van schreeuwen terwijl de dieven vrijuit gaan."

Roh is zojuist zijn parlementszetel voor de Progressieve Partij voor Gerechtigheid kwijtgeraakt nadat hij omkoping bij elektronicagigant Samsung onthulde. In 2005 legde hij de hand op opnames van gesprekken tussen Samsung en machthebbers. De opnames, in 1997 gemaakt door de Nationale Inlichtingendienst, logen er niet om: medewerkers van Samsung, onder wie topman Lee Kun-hee zelf, sloten deals met invloedrijke figuren in politiek en rechterlijke macht. In WikiLeaks-stijl publiceerde Roh de tekst van de dialogen op internet. Hij bracht het eveneens ter sprake in een parlementaire zitting.

Ineens zag Roh zichzelf in de beklaagdenbank. Het zal andere klokkeluiders bekend voorkomen. Hij werd in hetzelfde jaar nog veroordeeld voor het publiceren van onrechtmatig verkregen materiaal - in hoger beroep werd dat vorige week herhaald. Roh moet zijn zetel in het parlement opgeven en mag twee jaar niet meedoen aan verkiezingen voor een openbaar ambt.

Roh: "De macht van conglomeraten is sterker dan ooit tevoren. Er is genoeg bewijs dat ze de afgelopen vijftien jaar continu bezig zijn met het omkopen van politici en rechters. Maar in mijn rechtszaak is het woord omkoping niet eens genoemd. De rechter zei doodleuk dat als het allemaal al waar zou zijn, de zaak al verjaard is." Het is voor het eerst dat een politicus een zetel wordt afgenomen in een dergelijke zaak, maar toch is Roh allerminst verrast: "Al jarenlang komen de grote conglomeraten overal mee weg."

Als voorbeeld noemt Roh de onthulling van Kim Young-cheol, voormalig huisadvocaat van Samsung. Hij trad naar buiten met precies dezelfde verhalen van omkoping door Samsung en schreef er een boek over, waarna hij door industrie en samenleving werd uitgespuugd. Zijn boek kreeg amper aandacht. Kims onthulling leidde echter wel tot de veroordeling van Samsung-topman Lee Kun-hee. Hij werd in 2008 schuldig bevonden aan omkoperij en belastingontduiking. Lee gaf toe, er werd zeven jaar celstraf en ruim 260 miljoen euro boete geëist. De rechtbank gaf hem uiteindelijk 82 miljoen euro boete en drie jaar voorwaardelijke celstraf. Een jaar later kreeg hij echter een presidentieel pardon en keerde hij terug als topman bij Samsung.

Roh: "Van alle vormen van omkoping vind ik die op het niveau van de rechtspraak de meest kwalijke. Ik pleit er al jaren voor een onafhankelijk orgaan in te stellen dat de rechterlijke macht controleert en aanpakt als het misgaat. Ook grote investeerders zijn actief om te kunnen doen wat ze willen."

Roh realiseert zich hoe moeilijk het zal zijn om het huidige machtskartel, zoals hij het noemt, effectief schoon te maken. "Zuid-Korea wordt al zestig jaar lang geleid door dezelfde cirkel van machtshebbers in politiek, rechtspraak en economie." Neem de rechter die hem schuldig bevond: die is ook kandidaat-minister! Een van de Samsung- omkopers die te horen was op de opnames, stapte ten tijde van het schandaal op als ambassadeur in de VS. Hij werd baas van een van 's lands grote kranten, Joongang Ilbo, een dochterbedrijf van Samsung.

"Koreanen weten allang dat de industriële elite egoïstisch is en de regels aan haar laars lapt. Maar ze zijn zo belangrijk voor de economie, is de gedachte. Maar op deze manier kunnen we nooit een gezonde economie ontwikkelen. Er zijn steeds meer mensen die dat inzien. Ik krijg meer steun dan ooit tevoren." Roh is optimistisch: "We staan pas aan het begin van het ware gevecht tegen dit kartel. Ik ben ervan overtuigd dat we dit land kunnen veranderen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden