Grote bedrijven moeten met de billen bloot

Britse Eurocommissaris Jonathan Hill.. Beeld epa
Britse Eurocommissaris Jonathan Hill..Beeld epa

In de strijd tegen belastingontwijking door multinationals heeft de Europese Commissie gisteren opnieuw een voorstel gepresenteerd dat nog maar een paar jaar geleden onbespreekbaar zou zijn geweest. Als het aan de commissie ligt (en dat ligt het niet helemaal), moeten grote bedrijven straks volledige openheid van zaken geven over in welk land ze winstbelasting betalen, en hoeveel.

Die informatie moeten ze niet alleen aan belastingdiensten geven, zoals eerder dit jaar al is overeengekomen. De gegevens moeten voor iedereen te vinden zijn op de websites van de multinationals.

Het Brusselse offensief tegen belastingontwijking door multinationals is al een tijdje aan de gang, vooral na de publicatie van LuxLeaks eind 2014. Die voorheen geheime gegevens gingen vooral over de belastingafspraken die honderden grote bedrijven hadden gemaakt met de Luxemburgse fiscus. De nieuwe Panama Papers gaan veel verder en zijn geen aanleiding geweest voor dit nieuwe commissievoorstel, waaraan maanden van overleg met betrokkenen vooraf is gegaan.

Toch is er wel degelijk een verband, al is het alleen al vanwege de toenemende druk op belastingontwijkers in het algemeen. "De Panama Papers hebben onze agenda niet veranderd, maar onze vastbeslotenheid wel versterkt", zoals de Britse Eurocommissaris Jonathan Hill (financiële stabiliteit) het uitdrukte bij de presentatie van de plannen in Straatsburg.

Openbaarmaking
Het voorstel over openbaarmaking van bepaalde kerncijfers geldt voor ondernemingen met een wereldwijde jaaromzet van minimaal 750 miljoen euro die actief zijn in de Europese Unie, ook als hun hoofdkantoor zich elders bevindt. Daarmee zou de verplichting gelden voor zo'n 6500 bedrijven, samen goed voor 90 procent van de jaaromzet van alle multinationals.

Ze zullen zeven cijfers openbaar moeten maken, waaronder hun omzet, hun winst voor belasting en de betaalde belasting per EU-lidstaat. Als ze belasting betalen buiten de EU, bijvoorbeeld in een belastingparadijs (zoals Panama), dan zullen ze ook daarover een algemeen cijfer moeten prijsgeven.

Vetorecht
Doorgaans zijn Europese voorstellen over belastingzaken moeilijk door de besluitvormingsmolen te krijgen omdat ze unanimiteit vereisen. Elk land heeft dus vetorecht.

Maar bij dit voorstel over het 'country-by-country-reporting' is dat niet nodig. Door een juridisch slimmigheidje van de commissie kan het voorstel straks met een gekwalificeerde meerderheid worden aangenomen.

De Europese ministers van financiën zullen eind volgende week voor het eerst over het plan praten tijdens hun informele bijeenkomst in Amsterdam, hoofdstad van het voorzittersland.

IMF: Anders denken na Panama Papers

Het is tijd om anders te gaan denken over belastingen, na de onthullingen over de Panama Papers. Dat heeft het hoofd van het Internationaal Monetair Fonds, Christine Lagarde, maandag gezegd. Lagarde deed de uitlatingen tijdens een discussie bij de Wereldbank."Ik denk dat dit een kwestie is waar we buiten de bestaande kaders moeten denken. Er zijn te veel kaders op het gebied van belastingen en daarbuiten treden kan erg interessant zijn", aldus Lagarde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden