Grootste vulkaan ligt op zeebodem

Na ontdekking volgt vraag of het Tamu Massief ooit nog lava spuwt

Hij hield zich al 150 miljoen jaar schuil op de bodem van de Stille Oceaan, maar nu is hij dan toch ontmaskerd. Het Tamu Massief ligt 1500 kilometer oostelijk van Japan, op een diepte van zes kilometer en het is de grootste vulkaan op aarde.

De vulkaan beslaat een oppervlak van 300.000 vierkante kilometer en steekt 2,5 kilometer boven de zeebodem uit. Dat is veel minder dan de 20 kilometer die Olympus Mons op Mars, de recordhouder van het zonnestelsel, omhoog rijst. Maar in volume schelen ze niet veel, schrijven Amerikaanse geologen in Nature Geoscience: het grootste deel van het Tamu Massief ligt verborgen in de zeebodem.

Eigenlijk hadden de onderzoekers de vulkaan al langer in de smiezen. De groep onder leiding van William Sager van de universiteit van Texas bestudeert al een jaar of tien het Shatsky Rise waar het Tamu Massif deel van uitmaakt. Dat Shatsky Rise is één grote lavaformatie, maar met tal van vulkanische bronnen. Met behulp van seismische technieken en boringen in de zeebodem wisten ze nu vast te stellen dat het Tamu Massief gevormd was door één vulkaanuitbarsting. Het basalt bleek bijvoorbeeld net zo oud als de omringende zeebodem.

Het is een zogeheten schildvulkaan, ontstaan uit één heftige oprisping van miljoenen kubieke kilometers van de aardmantel. Ter vergelijking: de supervulkaan van Yellowstone Park spuwde bij zijn laatste uitbarsting hooguit een paar duizend kubieke kilometer uit. De lava van het Tamu Massief verspreidde zich destijds gelijkmatig en over een groot gebied, wat resulteerde in een omvangrijke, maar vlakke vulkaan.

Over de grote vraag laten de onderzoekers zich niet uit. Komt het Tamu Massief nog eens tot uitbarsting? Ze weten het niet. De oceaanbodem is bezaaid met vulkanen en vulkaantjes, schrijven ze. Maar vulkanen van deze grootte vormen daarin een aparte, slecht gekende categorie.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden