Grootste ideeën Akram Khan laten publiek verward achter

Spiritueel getinte scene uit 'Vertical Road'. ( FOTO RICHARD HAUGHTON)Beeld Richard Haughton

Akram Khan Company met ’Vertical Road’. Gezien 26/1 Stadsschouwburg Amsterdam. Nog te zien in Tilburg (1/2) en Groningen 3/2. www.baasbank-baggerman.nl

De Brits/Bengaalse choreograaf en kathak-danser Akram Khan (1974) maakte naam met bijzondere samenwerkingsverbanden. Hij ging in artistieke pas de deux met Turner Prize-winnaar Antony Gormley, ballerina Sylvie Guilem en filmster Juliette Binoche, maar ook choreografeerde hij de concertoer van popdiva Kylie Minogue en bundelde hij de krachten met die andere populaire Europese choreograaf: Sidi Larbi Cherkaoui. Khan groeide in tien jaar tijd van ’Outstanding Newcomer’ (2000, Britse critici) tot ’Most distinghuished artist’ (2011, International Society for the Performing Arts).

Khans nieuwe groepswerk, ’Vertical Road’, lijkt een pas op de plaats en een poging tot persoonlijke bezinning. Een engelachtig figuur licht op achter een scherm, een groep dansers voor het scherm ontwaakt. De muzikale score van Nitin Sawnhey jaagt ze langzaam maar zeker in een intense bewegingstornado, vol pompende unisono dans. Bij elke beweging die ze maken, stuift stof van hun witte gewaden; alsof een eeuwenoud volk tot leven komt. Als de engel zich voor het scherm manifesteert, zet hij de dansers aan tot bewegen zonder hen aan te raken. Door op imaginaire resetknoppen te drukken, hermodelleert hij de echo’s uit zijn eigen verleden.

Na dit sterke eerste deel volgt een lading metaforen in beweging uitgedrukt, diffuus uitgelicht met vaak louter één focuspunt waar de dansers zich toe richten. De metaforen staan voor het pad dat moet worden afgelegd om een spiritueel mens te worden. Met een nadruk op worden: van onderwerping en lijden, naar liefde en zelfmanifestatie. Prachtige beelden en de intense dynamiek doen denken aan de esthetiek van de butoh-dans. Khan brengt er soefie-mystiek in, met de extatische draai- en tolbewegingen van derwisjen.

Khan verlaat in ’Vertical Road’ de aardse ’horizontale’ weg om het ’verticale’ pad te betreden waar hem goddelijke inspiratie wacht. Deze queeste is uiterlijk wonderschoon en Sawhney’s sferische score een concert op zich. Met de dans is niets mis, het zijn Khans grootse ideeën die het publiek niet op het rechte pad houden. In de eerste helft worden we meegezogen, daarna raken we het spoor bijster in danscènes die verdampen in spirituele dansblabla.

Als slot eindigt de ’engel’ voor het scherm, de dansers erachter. Die omkering suggereert loutering. Veelbetekenende aanrakingen via het doek, regen valt. Maar zijn we gelouterd, verheven wellicht? We zijn vooral verward. Khans bezinning is geen gedeelde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden