Grootste deel Amerikaanse stomme films verdwenen

New York in de jaren '20. In de tijd van roem, rijkdom en jazz verlaat beginnend schrijver Nick Carraway de provincie op zoek naar de American Dream. In New York belandt hij in het leven van de feestende en mysterieuze miljonair Jay Gatsby en zijn nichtje Daisy Buchanan. Het is het verhaal van de film The Great Gatsby, die in 1926 als stomme film in de bioscoop te zien was. Dit originele materiaal is, net als een groot gedeelte van alle Amerikaanse stomme films, verloren gegaan. Dat blijkt uit een onderzoek van de Amerikaanse Library of Congress.

De afgelopen twee jaar zijn zij de archieven van Amerikaanse productiebedrijven in gedoken en komen tot de conclusie dat 70% is verdwenen. Van de meer dan 11.000 films die tussen 1912 en 1930 zijn gemaakt, is dat zelfs nog meer. Van slechts 14% van deze films bestaat er nog origineel 35mm filmmateriaal. Films die grotendeels verloren zijn gegaan zijn onder andere Cleopatra uit 1917, The Great Gatsby uit 1926 en London After Midnight uit 1927.

Verwaarlozing en beschadigingen aan het materiaal hebben de films de das omgedaan. Nitraatfilms zijn erg kwetsbaar voor vuur en krassen en er werd door de filmindustrie in die tijd nog niet zo voorzichtig mee om gegaan. Na afloop werden opnames en negatieven vaak vernietigd. Slechts 29% van het filmmateriaal van Paramount Pictures uit die tijd is bewaard gebleven, doordat de studio geen beleid had omtrent conservering.

Cultureel erfgoed
Stomme films waren in het begin van de twintigste eeuw bijzonder populair en mensen gingen dan ook geregeld naar de bioscoop. Volgens James Billington zijn de Verenigde Staten belangrijk materiaal kwijt geraakt uit het tijdperk dat Amerikaanse films in opkomst waren. "Het verlies van stomme films is een alarmerend en onherstelbaar verlies voor onze nationale cultuur," zegt Billington. Onderzoekers gaan nu in buitenlandse archieven en particuliere collecties op zoek naar resterende stomme films, zodat die bewaard blijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden