Grootste bijbelmuseum ter wereld: propaganda of historisch accuraat?

Impressie van het nieuwe Bijbelmuseum Beeld Museum of the Bible
Impressie van het nieuwe BijbelmuseumBeeld Museum of the Bible

Miljonair Steve Green had een droom: een groots museum voor zijn lievelingsboek, de Bijbel. Het grootste bijbelmuseum ter wereld is inmiddels in aanbouw. Alleen klinkt de kritiek steeds luider: het zou weleens evangelicale propaganda kunnen zijn.

Steve Green zag het al voor zich. In één van de vroegste plannen voor het museum beschrijft hij hoe de bezoekers die het museum verlaten volmondig 'Amazing grace, how sweet the sound' zouden moeten zingen met een exemplaar van het boek der boeken in hun handen geklemd.

Het museum zou niet in New York moeten staan. Green had het even overwogen, maar kwam toen tot de conclusie dat de grootsheid van de stad de 'boodschap' van het museum zou overschreeuwen. Het werd het Washington Design Centre. Het museum wordt in 2017 geopend.

De bouw is al een tijdje aan de gang. Net als de discussies over het grootse bijbelmuseum ter wereld. Het museum gaat acht verdiepingen tellen en heeft een totale oppervlakte van 430 duizend vierkante meter. En niet onbelangrijk: het kost 400 miljoen dollar (366 miljoen euro).

Kitch en propaganda
De discussies gaan vooral over die 'boodschap' van Green, want wat houdt die precies in? Archeoloog Dorothy King noemde het museum in The Washington Post een 'kitscherige poging tot het verspreiden van christen-fundamentalistische propaganda'.

Steve Green is een vooraanstaande conservatieve evangelical. Hij is eigenaar van een woonwinkelketen en verzamelt in zijn vrije tijd Bijbelse schatten. Daar is hij behoorlijk succesvol in. Hij heeft naar schatting zo'n 44.000 objecten in zijn bezit, voornamelijk manuscripten en relieken.

Die gaat hij tentoonstellen in het museum, dat uit drie delen gaat bestaan: het verhaal, de geschiedenis en de impact van de Bijbel.

Het museum steekt niet onder stoelen of banken dat zij het geheel 'Disney-esk' willen maken. Zo zijn de ontwerpers van het pretpark Knott's Berry Farm, een soort nagebouwde spookstad met negen achtbanen, aangetrokken om de Bijbelse verhalen op een interactieve en technologisch interessante manier te vertellen.

Levende woord Gods
Critici zien allerlei beren op de historisch accurate weg. Allereerst de retoriek die Green in het verleden bezigde. In 2013 zei hij tijdens een lezing dat de Amerika 'in gevaar' zou zijn, omdat het land 'steeds negeert wat de Bijbel leert'. Hij voegde daaraan toe: "Als we de inhoud van de Bijbel niet kennen, gaat de toekomst erg eng zijn."

In de vroegste plannen voor het museum zei initiatiefnemer Green volgens The Washington Post dat hij 'het levende woord Gods' wilde brengen aan de Amerikanen, dat hij hen wilde 'inspireren gewoon te vertrouwen op de absolute autoriteit van de Bijbel'.

Die vooringenomenheid kan het museum volgens critici tot een propagandistisch instituut maken, hoewel een woordvoerder van het museum de nieuwssite McClatchy verzekert dat het museum 'openstaat' voor wetenschap en archeologie en mensen slechts wil 'betrekken' bij de Bijbel, en niet op bekeren uit is.

Ook Green zegt 'wetenschap' toe te willen laten. Hij zegt niet bang te zijn dat wetenschap of archeologie de relevantie van de Bijbel onderuit halen.

(Tekst loopt door onder de foto)

Het boek waaraan een museum wordt gewijd. Beeld Thinkstock
Het boek waaraan een museum wordt gewijd.Beeld Thinkstock

Liberaal hoofd tentoonstellingen
Een ander heet hangijzer is de statuur van de aangestelde museumdirecteur: Cary Summers. Zij adviseerde bij de inrichting van het Creation Museum in Kentucky, waar de schepping van hemel en aarde door God als een feit wordt gepresenteerd en waar kinderen kunnen zien hoe dino's en mensen 6000 jaar geleden samenleefden.

Maar - en dat moeten de critici Green nageven - zijn keuze voor het hoofd collecties is opmerkelijk. David Trobisch, een prominente liberale bijbelwetenschapper van Yale University, is een vreemde eend in het volledig evangelicale bestuur van het museum.

Trobisch zei tegen The Washington Post 'open te staan voor meerdere interpretaties van de Bijbel' - anders dan de letterlijke bijbelinterpretatie die de evangelische traditie voorschrijft.

Ook lijkt Trobisch Green buitenspel te zetten: hij zegt dat de miljonair niets meer in te brengen heeft voor wat betreft de collectie, en neemt samen met zijn team de beslissingen over de inrichting van het museum.

Trobisch geeft toe dat hij vermoedt dat een groot deel van de objecten door Green 'uit emotie' verzameld zijn, maar zegt daar zelf van weg te willen blijven. Naast een aantal Dode Zee-rollen, zal straks in ieder geval ook de Bijbel van Elvis Presley te bezichtigen zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden