Groot DNA-onderzoek niet altijd goed

Grootschalig DNA-onderzoek is geen wondermiddel om geweld- en zedendelicten op te lossen.

Het heeft alleen zin dit in te zetten als justitie en politie een duidelijk af te bakenen kring in beeld hebben waar een verdachte van een misdrijf in te vinden kan zijn.

Het wetenschappelijk onderzoeksinstituut van justitie, WODC, stelt dat in het onderzoek ’Kringen rond de dader’, waarin de praktijk van het massaal afnemen van DNA voor opsporingsdoeleinden wordt doorgelicht. In Nederland zijn tussen 1999 en 2004 dertien van dergelijke onderzoeken ingezet. De eerste keer werd gezocht naar de Utrechte serieverkrachter, die ook na dit rigoureuze onderzoek niet werd opgespoord. Twee keer was er een match tussen het DNA-profiel van de dader en het lichaamsmateriaal dat hij had achtergelaten.

In twee andere zaken leidde het groots opgezette DNA-onderzoek indirect naar de dader. Eenmaal werd doorgerechercheerd nadat er informatie binnenkwam over een weigeraar. De andere keer kwam er door de vele publiciteit die het grootschalige onderzoek teweeg bracht een tip binnen.

De onderzoekers waarschuwen dat grootschalig DNA-onderzoek maar beperkt inzetbaar is. Vooral in landelijke gebieden kan het middel effectief zijn. Daar is de aanwezigheid van mogelijke daders overzichtelijker dan in een stedelijke omgeving. „Bekend is dat daders vaak hun delict plegen op locaties waar routine van het dagelijkse leven hen brengt, op weg naar hun werk of de kroeg”, staat in het rapport. Ook is de bereidheid om mee te werken daar groot. Slechts één procent van de kandidaten voor een DNA-afname weigert. Dat heeft volgens de onderzoekers ook te maken met het feit dat op het platteland het middel vooral doeltreffend is. Wie niet meedoet loopt het risico door de gemeenschap nagewezen te worden als verdachte.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden