Groningse kinderen praten niet over hun angst voor aardbevingen

In het rapport ‘Een veilig huis, een veilig thuis’ staan kindertekeningen met commentaar van de makers. “Dit grote huis hier daar woon ik dan daar zitten ook niet echt scheuren in. Je ziet wel gewoon andere huizen met schade en dan ook andere mensen die echt heel erg boos worden en protesten en zo.” Beeld -

Jongeren uit het Groningse bevingsgebied hebben meer last van de aardschokken dan hun ouders denken. Ze leven met angst.

Kinderen in het Groningse aardbevingsgebied zijn angstig en voelen zich thuis niet veilig. Een onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) maakt voor het eerst duidelijk hoe kinderen het ervaren op te groeien in een deel van Nederland waar de aarde weleens schudt.

Het rapport ‘Een veilig huis, een veilig thuis’, dat donderdag verschijnt, zoomt in op de mentale gevolgen van de aardbevingen voor kinderen en jongeren. Zo zijn ze bang dat de scheuren in de woonkamermuren groter worden. Ook vrezen ze het moment dat de aarde weer zal beven en zijn bang dat hun huis zal instorten. Er rijst een beeld op van kinderen die geconfronteerd worden met de fysieke ervaring van een aardbeving en zich zorgen maken om hun veiligheid. ‘Ik wil gewoon dat er geen aardbevingen meer zijn. Dat ons huis veilig is en dat het niet kan instorten enzo’, zegt een 10-jarige in het rapport.

Flarden van informatie

Onderzoeker Elianne Zijlstra, universitair docent pedagogiek, ondervroeg met haar team 49 Groningse kinderen die in het aardbevingsgebied leven. Kinderen die wel in het aardbevingsgebied wonen maar daar weinig van merken, bijvoorbeeld omdat er maar één scheur in het huis zit, zijn minder bang, ontdekten de onderzoekers. Die kinderen ervaren het als gewoon om te leven met het risico van aardbevingen.

Volgens Zijlstra hebben kinderen meer last van de aardbevingen dan hun ouders denken. Hun angst voor bijvoorbeeld het instorten van hun huis of school delen ze niet zo snel met volwassenen. “En als ze flarden van informatie van hun ouders meekrijgen, dan gaan die een eigen leven leiden”, zegt Zijlstra. “Ik snap dat ouders hun kinderen bewust afschermen van de informatie; je moet ze ook zeker niet te veel belasten. Maar kinderen hebben meer door dan volwassen denken. Het is dus goed om wel informatie met je kinderen te delen, om te voorkomen dat ze denken dat hun huis ’s nachts kan instorten, ­terwijl dit misschien helemaal niet zo is.”

Kinderen zijn vaak boos over de trage schadeafhandeling. Ze begrijpen niet waarom de procedures zo lang duren en er in de tussentijd niets gebeurt. Waarom zijn er zoveel mensen die zich ermee bemoeien, maar wordt er niets opgelost? Zijlstra: “Kinderen verliezen daardoor het vertrouwen in de overheid en worden sceptisch.”

Veilig opgroeien

In het rapport doen de Groningse kinderen ook aanbevelingen. Zo willen ze dat de gaswinning per direct wordt stopgezet en niet pas over tien jaar, als zij volwassen zijn. Ook willen ze dat bij de schadeafhandeling de mensen centraal staan en dat procedures snel en duidelijk verlopen. Zijlstra: “De aanbevelingen van kinderen bevestigen alleen maar dat er actie nodig is. Ze willen veilig opgroeien. In een veilig huis, waarvan ze niet het gevoel hebben dat het op instorten staat. Dat is een van de basisbehoeftes van kinderen.”

Opvallend genoeg weten kinderen vaak veel van de technische ­aspecten van de aardbevingen. Die kennis pikken ze op uit de media. Tijdens de interviews vertelden kinderen precies aan de onderzoekers hoe je een aardbevingsbestendig huis moet bouwen, maar over hun emoties praten ze minder. “Dat moet veranderen”, vindt Zijlstra. “Kinderen moeten aandacht krijgen. Hun gevoelens moeten erkend worden, zodat ze hun emoties ook makkelijker kunnen delen.”

Lees ook:

Trillingen brachten scheuren in zijn huis, maar ook in het vertrouwen van Gerben Blaauw

Gerben Blaauw kocht een kerk in Overschild en wilde die ombouwen tot woonhuis. De badkamer had hij net betegeld, toen de eerste aardbeving zich aandiende. ‘Ik realiseerde me dat ik letterlijk vast zat en voelde daardoor een grote onmacht.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden