Gronings onderzoek wijst uit: van aardbevingen word je ziek

Meer gezondheidsklachten na twee keer of vaker bevingsschade

De gezondheid van inwoners van het Groninger beefgebied wordt zwaar op de proef gesteld. Groningers met meervoudige bevingsschade aan hun woningen hebben vaker gezondheidsklachten dan provinciegenoten zonder schade én vaker dan Groningers die 'maar' één keer schade hebben gehad.

Dat blijkt uit het onderzoek 'Gronings Perspectief' van de Rijksuniversiteit Groningen (RuG). De onderzoeksleiders presenteerden gisteren in Loppersum de resultaten van de eerste vragenronde.

Mensen die meerdere keren schade aan hun huis hebben gehad, hebben anderhalf keer zoveel klachten als anderen. Ze slapen in de regel slechter. Ook zijn ze vaker prikkelbaar of geïrriteerd en lijden ze aan een verminderd geheugen en aan concentratieverlies.

Lichamelijk kampen ze met buik- en maagklachten, pijn in spieren en gewrichten, hoofdpijn en hartkloppingen. De groep met twee of meer schadegevallen voelt zich bovendien beduidend minder veilig. De algehele gezondheid in het aardbevingsgebied is even goed als daarbuiten.

'Gronings Perspectief' is het eerste wetenschappelijke onderzoek naar de immateriële effecten van de aardbevingen. "Wij vonden het een tekortkoming dat er alleen aandacht was voor stenen en gebouwen", zegt onderzoeksleider Katherine Stroebe.

Het onderzoek is niet specifiek gericht op bevingsslachtoffers, maar onderzoekt de gezondheid, veiligheid en het toekomstperspectief van álle Groningers. Zo nemen de onderzoekers ook de gevolgen van de bevolkingskrimp in de regio mee. Het hele onderzoek duurt twee jaar en bestaat uit zeven vragenrondes, waarbij steeds een ander onderwerp centraal staat. De onderzoekers werken samen met de GGD en met LifeLines, het grootschalige gezondheidsonderzoek waarbij 165.000 mensen zich dertig jaar laten volgen.

Nee, zegt Stroebe, de uitkomsten hebben haar niet verrast. "Al ben ik ervan geschrokken. Het is confronterend om het zo zwart-op-wit te zien staan." Groningers zijn doorgaans geen mensen die snel klagen, zegt ze. "Dan is het heftig om te constateren dat ze naar voren komen met ernstige geestelijke klachten."

De onderzoekers vinden het hoog tijd dat er iets aan gedaan wordt. "Deze groep is erg kwetsbaar", zegt Stroebe. Ook haar collega Tom Postmes dringt aan op een oplossing. Mensen die voor de zoveelste keer schade hebben, moeten hulp krijgen, zegt hij. De medische zorg moet zo toegankelijk mogelijk worden gemaakt: mensen stappen nu niet naar de huisarts, terwijl dat wel zou kunnen helpen. Ook vindt hij dat er meer aandacht moet komen voor de omgeving: buren, dorpsgenoten, mensen hebben het gevoel dat ze er alleen voor staan, zegt hij.

Dat erkent ook Nationaal Coördinator Hans Alders, opdrachtgever van het onderzoek, dat overigens volstrekt onafhankelijk is. "De resultaten bevestigen wat we ook merken op avonden met bewoners: het gevoel dat er geen oog voor hen is, dat niemand ze serieus neemt. Wie haalt de problemen bij me weg? Die vraag leeft."

Alders zette eerder al in op een verbetering van de procedures en op casemanagers om de bewoners te begeleiden. "Deze resultaten bewijzen maar dat dat een goede keus is."

Overigens blijkt uit het onderzoek dat de Groningers erg trots zijn op de plek waar ze wonen. Ook de meervoudige slachtoffers zijn ondanks alles tevreden over de natuur, rust en woonkwaliteit in hun provincie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden