Gronings gas, Russisch gas of Noordzeegas: ziedaar de dilemma's van Kamp

Minister Henk Kamp op het booreiland Noble Ronald Hoope in de NoordzeeBeeld anp

Terwijl minister Kamp wikt tussen Gronings gas, Russisch gas, en Noordzeegas, wil coalitiepartner PvdA helemaal niets horen over fossiele brandstoffen.

En weer vindt VVD'er Henk Kamp de coalitiegenoot op zijn weg. De minister van economische zaken maakte gisteren bekend dat hij meer gas wil winnen onder de Noordzee. Maar de PvdA is tegen. Fossiele energie is, zegt Tweede Kamerlid Jan Vos, "iets uit het verleden."

Het is de zoveelste keer dat Kamp met de regeringspartner botst over zijn energieplannen. Eerdere aanvaringen gingen over de winning van schaliegas, het dichtdraaien van de gaskraan in Groningen en mogelijke boringen bij Terschelling. Telkens hamerde de PvdA op het afbouwen van de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en pleitte de partij voor meer duurzame energie.

Zo ook gisteren. "Nederland kan niet langer leunen op fossiele energie zoals in de afgelopen 50 jaar", zegt Vos. "Ik begrijp niet dat Kamp inzet op meer gas uit de Noordzee." De VVD-minister van economische zaken ziet juist interessante mogelijkheden. TNO heeft berekend dat uit de 268 bekende velden in de Noordzee mogelijk 118 miljard kuub gas kan worden gewonnen. Bovendien zit er wellicht nog 165 miljard kuub in nog onbekende gasvelden.

Dilemma
Kamp worstelt met een dilemma. Onder grote politieke druk heeft hij de gaskraan in Groningen de afgelopen anderhalf jaar steeds verder dicht laten draaien. Tegelijkertijd zijn er plannen om duizenden windmolens op land en in de Noordzee te bouwen. "Windparken op zee zullen over acht jaar elektriciteit leveren aan ruim vijf miljoen huishoudens", verwacht Kamp. Die turbines draaien nu nog niet; fossiele brandstoffen blijven ook de komende decennia nodig. Het doel van Nederland is om in 2050 geheel op duurzame energie te draaien. Kamp heeft eerder laten weten dat geïmporteerd gas uit Rusland als 'transitiebrandstof' kan dienen. Het is voor veel partijen in de Tweede Kamer een weinig aantrekkelijk vooruitzicht.

Meer gas winnen onder de eigen Noordzee kan het gas van de Russische president Poetin buiten de deur houden. Het is wel een dure keuze. Dit betekent nog meer booreilanden in zee en leidingen richting land. Om de industrie te verleiden naar gas in zee te boren, heeft het kabinet in 2010 financieel aantrekkelijke regelingen in het leven geroepen. Deze afspraken moeten wat Kamp betreft ook gelden voor bedrijven die willen boren in de nog onaangeroerde velden.

'Geen subsidie op fossiele brandstoffen'
De PvdA is fel gekant tegen dit plan. "Dat fiscaal stimuleren van het oppompen van fossiele brandstoffen moeten we niet meer willen", zegt Vos. "We zijn op een ongelooflijke manier de aarde aan het uithollen. Als je toch subsidies verleent, stop het dan in innovatieve, groene bedrijven."

Opmerkelijk genoeg wordt vanuit de oppositie veel milder gereageerd op de plannen van Kamp. D66-Kamerlid Stientje van Veldhoven wijst het voorstel van de minister niet direct af. "Het is in het licht van de Rusland-discussie zeker een interessante optie."

Ze verbaast zich over de harde opstelling van de PvdA. "De coalitiepartij wil minder gas uit Groningen, geen gas uit Rusland en geen schaliegas. Dan ligt het voor de hand dat de PvdA het energieakkoord snel wil openbreken, zoals D66 bepleit, om meer duurzame energie op te wekken. Maar daar stemde de partij tegen. Wat wil de PvdA nu?"

Het energieakkoord: hoe zat het ook al weer?
Het kabinet en ruim veertig maatschappelijke organisaties sloten in 2013 een monsterverbond: Nederland moet in 2020 14 procent duurzame energie opwekken. En in 2023 16 procent. Oude kolencentrales gaan dicht, er komen duizenden nieuwe windmolens, woningen moeten worden geïsoleerd.

De voortgang hapert. Volgens de vorig jaar verschenen 'Nationale Energie Verkenning' stevent Nederland af op maximaal 12,4 procent duurzame energie in 2020. Een groot probleem is de maatschappelijke weerstand tegen windmolens. Daardoor is de kans klein dat alle turbines op tijd draaien. In april dit jaar waarschuwde ook de Algemene Rekenkamer voor te hoopvolle verwachtingen van het energieakkoord. Desondanks weigert minister Kamp in te grijpen. Hij houdt vast aan de evaluatie van het akkoord, die eind 2016 wordt verwacht. Een groot deel van de oppositie wil dat Kamp al eerder met aanvullende maatregelen komt, maar de coalitiepartijen VVD en PvdA steunen de minister.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden