Groningers blijven argwanend

Nam | De nieuwe aanpak van de afhandeling van schade veroorzaakt door gaswinning, stelt de gedupeerden weinig gerust. 'Een regelrechte pyrrusoverwinning.'

Het bericht dat gasbedrijf Nam zich niet meer bemoeit met de afhandeling van schade die is veroorzaakt door gaswinning, werd gisteren niet door alle Groningers toegejuicht. Met name aan de kant van actievoerders lijkt het cynisme diep te zitten. Nationaal coördinator Groningen Hans Alders snapt dit wantrouwen. Tijdens een persconferentie zei hij gistermiddag toch een brug te willen slaan naar een nieuwe situatie.


De taak van de schadeafhandeling komt per 1 juli in handen te liggen van Alders zelf, die in 2015 door het kabinet werd aangesteld om te bemiddelen tussen de Nam en gedupeerde bewoners. Hij stelt een onafhankelijke commissie samen die de nieuwe schades gaat beoordelen. Door de Nam uit de afhandeling van schade terug te trekken, komt hij tegemoet aan een al jaren bestaande eis van Groningers. Die vonden dat de betrokkenheid van de Nam neerkwam op een 'slager die zijn eigen vlees keurde'.


Nog niet bekend is hoe het nieuwe proces er precies gaat uitzien. Alders wil samen met overheden en de actiegroepen een nieuw schadeprotocol uitwerken dat door de onafhankelijke commissie zal worden toegepast op nieuwe schadegevallen. Duidelijk is wel dat kleine schades binnen het gebied waar een beving is geweest vanaf 1 juli direct worden hersteld, zonder dat daar eerst aanvullend onderzoek voor nodig is. Voor alle schademeldingen die zijn gedaan voor gisteren en die nog niet zijn afgehandeld, komt een zogenoemde schone-leiconstructie. De wooneigenaren met geringe schade kunnen in aanmerking komen voor een bouwvoucher van 1500 euro die zij bij een aannemer kunnen inleveren. Eigenaren met grotere schades krijgen een aanbod.


Directeur Thijs Jurgens van de Nam verwacht dat het nieuwe proces van schadeafhandeling sneller en efficiënter zal verlopen. Hij zei blij te zijn er een streep onder te kunnen zetten. De Nam blijft wel de aansprakelijke partij. "Als de onafhankelijke commissie straks een schademelding heeft beoordeeld en de nationaal coördinator geeft daar een klap op, dan zullen wij gewoon betalen", bevestigt hij.


De Groningse actiegroepen twijfelen hevig aan de mate waarin deze commissie onafhankelijk wordt. Zo zei Pi van Weert van Schokkend Groningen dat er met de nieuwe situatie niets wezenlijks zou veranderen. Alders ziet zij expliciet als een verlengstuk van Economische Zaken. De afhandeling gaat daarom 'van uitvoerder Nam naar opdrachtgever de staat'.


Annemarie Heite, bekend van haar rol in de documentaire 'De stille beving', noemde het besluit in een tweet een 'regelrechte pyrrusoverwinning'. Ook zij blijft de nationaal coördinator zien als een marionet van het kabinet in Den Haag. "Het is nog steeds Economische Zaken dat hier straks bepaalt wat er gebeurt. Ik ben daar niet echt positief over." Leden van de Partij van het Noorden zijn net zo sceptisch over de nieuwe structuur. De landelijke overheid en politiek laten Groningen opnieuw zakken, zegt PvhN-Statenlid Be Zwiers.


Een contrast daarmee vormden de reacties uit Den Haag op het nieuws dat de Nam buiten de schadeafwikkeling komt te staan. "Langzaam maar zeer zeker winnen Groningers van gasgiganten", zo reageerde het Groningse SP-Kamerlid Sandra Beckerman. VVD-Kamerlid André Bosman noemde het besluit een 'positieve stap' en 'een beter signaal voor de mensen in Groningen'.


'Gaswinning niet oorzaak scheuren in buitengebied'


Alle 1600 schademeldingen aan huizen die buiten het bevingsgebied in Groningen vallen, zijn afgewezen. Dat meldde directeur Peter Kruyt van het Centrum Veilig Wonen (CVW) gisteren tijdens de persconferentie over de positie van de Nam bij de schadeafhandeling.


Deze schademeldingen in het zogenoemde buitengebied waren al eens eerder afgewezen, maar toen vond nationaal coördinator Hans Alders dat deze afwijzingen niet goed gemotiveerd waren. Daarop is een veel intensiever onderzoek gedaan, waarbij meerdere deskundigen betrokken waren. Tijdens dit onderzoek zijn in totaal 34.000 schades aangetroffen.


Opnieuw kwam het CVW tot de conclusie dat deze zogenoemde 'C-schades' niet het gevolg zijn van gaswinning. Bij elk individueel geval is bepaald wat dan wel de oorzaak was van de schade. Soms was een scheur het gevolg van het verwijderen en een dragende muur, waarbij de balk die de muur verving was gaan doorbuigen. Veel vaker was volgens Kruyt een scheur in een huis het gevolg van krimp van de gebruikte bouwmaterialen, zoals dat ook elders in het land voorkomt.


Volgens Alders sluiten deze conclusies echter niet aan bij de gevoelens die op dit moment in Groningen leven. Daarom krijgen de woningeigenaren ter compensatie wel een bouwvoucher van maximaal 1500 euro die kan worden gebruikt om aannemers te betalen voor het herstel van schades.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden