Groningen wachten meer bevingen

Oud-hoogleraar Hagoort rekent het voor

Driekwart van het Groninger gasveld is al leeggepompt, maar er komen nog dubbel zoveel aardbevingen, voorspelt professor Jacques Hagoort. Of minister Kamp nu besluit tot een verlaging van de productie of niet, de Groninger bodem blijft beven. Door het veld minder snel leeg te pompen wint hij wel tijd om gebouwen te verstevigen en zo de schade te beperken.

Ook stoppen met pompen in Loppersum, zoals de Raad van State gisteren bepaalde, heeft weinig zin, stelt Hagoort. Het Groninger veld is in zijn geheel in beweging, de aarde zal er blijven beven zolang er gas wordt opgepompt. Daardoor verandert de ondergrondse druk en dat proces kan alleen stoppen door een alternatief voor het gas te injecteren. Stikstof bijvoorbeeld. Dat moet goed worden onderzocht, vindt Hagoort.

De voormalige hoogleraar aan de TU Delft analyseerde het aantal bevingen in Groningen, vanaf de eerste in 1991 tot begin dit jaar. Daarvan hadden er 584 een kracht van 1 of meer op de schaal van Richter. Hoe meer gas wordt gewonnen, hoe sneller het aantal bevingen toeneemt, zo blijkt uit de statistiek. Met een kwadratische vergelijking - "eenvoudige wiskunde" - is te becijferen dat Groningen nog ruim elfhonderd bevingen tegoed heeft.

Hagoort vatte zijn bevindingen samen in een keurig rapportje - precies zoals hij tijdens zijn loopbaan als reservoir-ingenieur gewend was - en stuurde dat naar het ministerie van economische zaken, de Nam, Staatstoezicht op de Mijnen en TNO. Tot dusver kreeg hij geen inhoudelijke reactie. Wel verschijnt er een artikel in het meinummer van het vakblad De Ingenieur.

"Ik hoop dat dit de discussie over gaswinning wat meer in evenwicht brengt", zegt Hagoort. "Nu spelen de emoties hoog op. Het moet eerlijker en zakelijker. Groningers moeten weten dat de aardbevingen niet zullen stoppen. Ze verwachten heel veel van een verlaging van het productieniveau, maar dat is niet helemaal terecht."

De verlaging die minister Kamp van economische zaken voor dit jaar vaststelde, tot een maximum van 39,4 miljard kubieke meter gas, stelt weinig voor, meent Hagoort. "Binnen drie jaar zitten we weer op hetzelfde aardbevingsniveau. De bevingen nemen immers toe naarmate het veld sneller leegraakt."

De gaswinning uitsmeren over een veel langere termijn, biedt enig soelaas. De bevingen laten dan ook langer op zich wachten en intussen kan worden voorkomen dat ze nog veel schade aanrichten. Een stuurgroep adviseerde Kamp eerder dit jaar om 30.000 tot 90.000 woningen te versterken.

In zijn rapport berekent Hagoort de gevolgen van drie veel genoemde alternatieven, met het productieplafond op 35, 30 en 21 miljard kubieke meter gas per jaar. "Nu kun je precies zeggen: als we dit doen, is dat de consequentie."

Onder druk van de Tweede Kamer heeft Kamp de gaswinning voor de eerste helft van dit jaar vastgesteld op 16,5 miljard kuub. Na 1 juli neemt hij een besluit voor de rest van het jaar: vasthouden aan 39,4 miljard kuub of een blijvende verlaging. "Mijn gok is dat we dichter bij de 21 miljard kuub zullen uitkomen", zegt Hagoort. "Dat is de onderste grens. Als we daaronder zakken, krijgen we problemen met de leveringszekerheid."

Het verbaast Hagoort dat de minister de injectie van stikstof in de boorputten nog niet serieus heeft laten onderzoeken.

"Ik ben geen pleitbezorger van stikstof, maar deze in de gas- en olieindustrie beproefde methode is te snel terzijde is geschoven. Technisch gezien los je het probleem van de aardbevingen ermee op, daar wordt in mijn vakgebied niet aan getwijfeld."

Op korte termijn heeft Kamp hier trouwens weinig aan, erkent Hagoort. "De kosten zijn hoog en het duurt zeker vijf jaar voordat je de infrastructuur hebt opgetuigd, met een scheidingsinstallatie op elke boorput en een fabriek om stikstof te maken. Ik weet niet of Groningen daarop zit te wachten."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden