Groningen wacht enorme verbouwing

Een huis in Groningen in de steigers. Beeld Reyer Boxem

Groningen wacht een operatie die voor Nederlandse begrippen 'ongekend' is. Hele straten en zelfs delen van dorpen moeten in de steigers. Bewoners dienen tijdelijk hun huizen te verlaten. Er zal jarenlang sprake zijn van 'intensieve bouwactiviteiten'.

De afgelopen decennia had het Rijk nauwelijks oog voor de veiligheid van de door aardbevingen getroffen Groningers. Volgende week publiceert de Onderzoeksraad voor Veiligheid een rapport over de gaswinning bij Slochteren. De belangrijkste en inmiddels uitgelekte conclusie: voor het ministerie van economische zaken en de Nederlandse Aardolie Maatschappij (Nam) stonden al die tijd de aardgasbaten voorop. De schatkist was leidend.

De Groninger Commissaris van de koning Max van den Berg zei maandag: "Onder de inwoners heerst grote en ingehouden woede". Het achterstallig onderhoud is enorm. De spanning is volgens Van den Berg verder opgelopen, zeker het afgelopen jaar.

Eenvoudige verbeteringen
Verantwoordelijk minister Henk Kamp (economische zaken) en de Nam staan voor de uitdaging de opgelopen schade te repareren. Deskundigen van TNO, TU Delft en de rijksoverheid hebben berekend wat er de komende jaren nodig is om de veiligheid in Groningen enigszins te herstellen. Hun bevindingen liegen er niet om.

Zeker 30.000 en mogelijk zelfs 90.000 woningen verdienen een opknapbeurt. Dat kan gaan om relatief eenvoudige verbeteringen, zoals het vastzetten van een schoorsteen. Maar de verwachting is dat de meeste huizen een grondigere verbouwing nodig hebben. De geraadpleegde deskundigen denken aan het verstevigen van muren en funderingen. Ze schatten dat er één- tot tweeduizend huizen in zeer slechte staat verkeren. Dat heeft te maken met de ligging (bijvoorbeeld in het zwaar getroffen Loppersum) en het type woning (een rijtjeshuis). Dit kan zelfs betekenen dat huizen compleet moeten worden afgebroken.

De opgave waar Groningen voor staat, zal grote gevolgen hebben voor het dagelijks leven, schrijven de deskundigen in hun rapport. De maatregelen 'kunnen leiden tot stress en van invloed zijn op de fysieke en psychische gesteldheid van mensen'. Het herstel van woningen 'betekent een forse ingreep in het dagelijks leven van burgers', wat 'de sociale cohesie in dorpen en wijken' raakt.

Beeld Reyer Boxem

De kosten van deze hersteloperatie zijn enorm. In het rapport staat een bedrag van 6,5 miljard euro, wat een conservatieve schatting wordt genoemd. Zo is er nader onderzoek nodig naar de staat van scholen, ziekenhuizen, kerken en andere belangrijke gebouwen. De totale kosten zullen verder oplopen.

'Aanvaardbaar veiligheidsniveau'
Interessant is de risiconorm die wordt gehanteerd voor de woningen in Groningen. In Nederland geldt de afspraak dat de kans dat iemand komt te overlijden als gevolg van 'het bezwijken van een gebouw' niet groter mag zijn dan 1 op 100.000. Voor het aardbevingsgebied maakt Kamp een uitzondering. De norm wordt 1 op 10.000. De minister noemt dat een 'aanvaardbaar veiligheidsniveau'. Bovendien kan er 'op deze manier sneller een grotere groep huizen worden versterkt'.

Kamp maakte maandag bekend dat er nog dit jaar 11.000 woningen worden geïnspecteerd. Drieduizend van de meest kwetsbare panden krijgen in 2015 een opknapbeurt. Er gaan miljoenen naar de stad Groningen en er komen fondsen beschikbaar voor mensen met achterstallig onderhoud en bewoners die hun huis met verlies verkopen.

Daar moet het aardbevingsgebied het voorlopig mee doen. Maar Groningen zal hier op langere termijn geen genoegen mee nemen. "Wij leveren warmte en geld en krijgen er schade en onzekerheid voor terug", zegt de Commissaris van de koning. Het is wat hem betreft tijd dat veiligheid prevaleert boven de schatkist.

Lees vandaag in Trouw hoe de familie Mulder hun 'mooie ruime huis' na herstel verloren zag gaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden