Groningen laat zich niet herindelen

Verzet groeit in nieuwe gemeentebesturen

De voorgenomen herindeling van de provincie Groningen stagneert door gemeentelijk verzet. Menterwolde en Pekela draaiden afgelopen week besluiten terug, Winsum en Haren willen nieuwe volksraadplegingen. Burgemeester Eduard van Zuijlen van Menterwolde zegt uit meer gemeentes signalen van weerstand op te vangen. "De geest raakt uit de fles: nu de een niet wil, wil de ander ook niet meer."

De provincie wil dat voor 1 januari 2018 de 23 huidige gemeentes zijn opgegaan in zes nieuwe. Twee rapporten, Grenzeloos Gunnen I en II, beschrijven hoe het, volgens de provincie, moet worden. Gedeputeerde Bote Wilpstra (D66) sprak bij de presentatie van het tweede rapport, afgelopen februari, van "een doorslaggevend advies". Voor 1 december zouden de gemeentes een richtinggevend principebesluit moeten nemen.

De nieuwe gemeenteraden en de net aangetreden colleges gaan nu dwarsliggen. Ze zijn het niet eens met de partners die de provincie hen toewijst, twijfelen sowieso aan herindeling, willen meer tijd. En bovenal wenst men geen van bovenaf opgelegde herindeling.

Verwezen de gemeenteraden van Menterwolde en Pekela hun eerdere besluit naar de prullenbak, in Hoogezand-Sappemeer wil het nieuwe college (SP, PvdA, ChristenUnie, GroenLinks en CDA) het nog eens met de raad hebben over hoe het moet. Opmerkelijk, want het vorige gemeentebestuur was voorstander én bedenker van samengaan met Slochteren, Menterwolde en Oldambt, de zogeheten horizontale variant die door de provincie werd overgenomen.

Het nieuwe college van Winsum wil met buurgemeente Zuidhorn een referendum over de herindeling uitschrijven. Ook Haren wil de inwoners opnieuw horen. Haren hield eerder al een burgerraadpleging. Toen verklaarde 75 procent van de burgers zich tegen de voorgenomen indeling bij de stad Groningen.

Menterwolde (toegewezen aan Slochteren, Hoogezand-Sappemeer en Oldambt) enquêteerde in maart bij de uitgang van de stembureaus: 52 procent bleek tégen herindeling, maar als het dan toch moest dan liever met Veendam dan met Oldambt.

Bellingwedde en Vlagtwedde wilden van meet af aan alleen maar met zijn tweeën verder.

Samenwerken prima, zeggen de gemeentes. Dat doen ze nu ook al. Maar met alle nieuwe taken die ze krijgen, willen ze geen energie en mankracht aan herindeling kwijt zijn.

Volgens burgemeester Eduard van Zuijlen heeft de provincie zoveel haast omdat de provinciale verkiezingen al weer naderen (mei 2015). Dat veronderstelt ook wethouder Hennie Hemmes (SP) van Pekela.

Eerder deze maand zette emeritus-hoogleraar omgevingspsychologie en besliskunde Charles Vlek in vakblad Binnenlands Bestuur grote vraagtekens bij de sneltreinvaart van de provincie. Hij wees erop dat het kabinet plannen voor schaalvergroting juist afzwakt, en noemde de koers van Groningen schadelijk voor de lokale democratie.

Volgens een woordvoerder houdt de provincie vast aan de plannen.

Lege zetels

Grootegast was op 26 maart de eerste Nederlandse gemeente die een nieuw college presenteerde. CDA, ChristenUnie en PvdA hielden de grootste partij, VZ2000, buiten het college. Uit onvrede weigert VZ2000 zijn vier raadszetels in te nemen. Pijnpunt is de herindeling, als het aan de provincie ligt met Zuidhorn, Leek en Marum. VZ2000 wil zeker weten dat die niet nadelig uitpakt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden