Groningen krijgt zelfrijdende treinen

Reizigers in Groningen houden voorlopig nog machinisten op de bok op hun boemeltrein. Beeld ANP

Om het volle Nederlandse spoorwegnet efficiënter te benutten, moeten er zelfsturende treinen komen. Want die kunnen dichter op elkaar rijden, denkt spoorbeheerder ProRail.

Op het spoor in Groningen moeten volgend jaar zelfrijdende regionale treinen gaan rijden, bij wijze van proef. In tijden dat auto's en vliegtuigen zichzelf steeds vaker op de automatische piloot voortbewegen, kan de trein niet achterblijven, vindt spoorbeheerder ProRail.

Gesprekken met de provincie en vervoersbedrijf Arriva over tests zijn bijna afgerond, meldt woordvoerder Jaap Eikelboom. Ook op de Betuweroute gaat ProRail testen: met autonoom rijdende goederentreinen. ProRail wil het volle Nederlandse spoorwegnet efficiënter benutten.

Dat scheelt hoge investeringen in extra rails. Zelfsturende treinen kunnen, zo is het idee, dichter op elkaar rijden. Daardoor ontstaat er ruimte voor meer treinen die ook zuiniger rijden. ProRail wil met digitale techniek flessenhalzen in de Randstad oplossen, zoals de Schiphol-spoortunnel die vaak te weinig capaciteit heeft. Eerst test ProRail dat graag op een rustige locatie, in Groningen. Welk enkelspoor wordt gekozen - bij Delfzijl, Roodeschool of Winschoten - is nog onderwerp van gesprek. ProRail benadrukt dat de invoering van automatische treinen een proces van lange adem is. Treindienstleiders en machinisten worden nauw bij de proefnemingen betrokken.

Helemaal onverwacht komt de zelfrijdende trein niet. In het openbaar vervoer rijden al autonome voertuigen rond, vooral op simpele routes zonder overig verkeer. Zo rijden in Londen en Barcelona metro's zonder bestuurder. Op bedrijvenpark Rivium in Capelle aan den IJssel pendelt sinds 1999 een onbemande shuttlebus over een eigen busbaan. In 2020 moet deze Parkshuttle de openbare weg op kunnen gaan. ProRail onderzoekt met het Britse spoorbedrijf Network Rail in welke mate ook de trein automatisch kan leren rijden en dan vooral in complexe verkeerssituaties. De eerste test was in East Anglia. "Veel vervoerssoorten automatiseren", stelt Eikelboom. "Nieuw is dat wij dat nu ook gaan doen."

Cruise controle

Reizigers in Groningen blijven voorlopig nog vertrouwd met machinisten op de bok op hun boemeltrein. "Vergelijk automatisch rijdende treinen met autorijden met de cruise controle aan." De automatische trein neemt de machinist taken uit handen op het gebied van de spoorbeveiliging.

Het aflezen van seinen is zo'n menselijke taak die gaat verdwijnen. De treinen communiceren straks digitaal met elkaar. Ze weten steeds van elkaar hoe snel ze rijden en hoe ver ze van elkaar verwijderd zijn. In de cabine komt machinistenwerk sterker neer op de monitoring van alle informatie.

"Een trein helemaal zonder machinist", zegt Eikelboom, "dat is echt iets voor de héél lange termijn." ProRail ziet nieuwe kansen als beveiligingssystemen en de treinbesturing geïntegreerd raken. In de haven van Rotterdam, waar nu al autonome containertrucks rijden over afgesloten terminals, zou de goederentrein automatisch kunnen gaan rangeren. In Londen hoopt ProRail momenteel veel te leren van een proef van Network Rail met Thameslink-personentreinen. Die nemen nu al op een gedeelte van de route taken over van machinisten.

Lees ook:

De zelfrijdende auto maakt rijden zo gemakkelijk, dat files, vervuiling en druk op de openbare ruimte alleen maar toe zullen nemen, betogen Anne Knol van Milieudefensie en Ananda Groag van ShareNL.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden