Groningen krijgt kantorenpark Overheid en bedrijfsleven samen verantwoordelijk voor planning en uitvoering

GRONINGEN - Slopers hebben de omgeving van de statige herenhuizen aan de Emmasingel alvast veranderd in een kale vlakte. De deftige panden zelf zijn, op zes na, aangekocht door de gemeente Groningen. Wanneer ook de laatste zijn verworven kunnen de slopers de aanval op de huizen inzetten. Begin volgend jaar start dan de bouw van een voor Groningse begrippen omvangrijk kantorenpark, 'Cascade'.

HANS DE PRETER

Dit kantorencentrum, waarin ook appartementen komen, vergt een investering van 210 miljoen gulden en krijgt een vloeroppervlak van 42 000 vierkante meter. Behalve particuliere bedrijven zullen in Cascade, dat in twee fasen wordt gebouwd, rijkskantoren en het rijks- en gemeentearchief worden ondergebracht. In het project wordt samengewerkt door de gemeente Groningen, projectontwikkelaar Amstelland Vastgoed BV en de Rijksgebouwendienst, terwijl de ING bank optreedt als financier van het project.

Cascade is een van de elf projecten in Nederland die door het ministerie van Vrom zijn aangewezen als sleutelproject. Dat zijn projecten die van strategisch belang zijn voor de ruimtelijke ordening. In al deze projecten werken overheid en bedrijfsleven in meer of minder sterke mate samen in het kader van publiek-private samenwerking, maar bij 'Cascade' gaat die samenwerking ver en is er sprake van gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de planvorming en de uitvoering. Deze nieuwe samenwerkingsvorm leek een jaar of zes geleden een tovermiddel om in een tijd van neergaande conjunctuur grootschalige investeringsprojecten van de grond te tillen. Maar die wonderformule leverde in steden als Amsterdam en Utrecht niet het gewenste resultaat op. Ook in Groningen lukte het maar niet om Cascade-project van de grond te tillen. Door de malaise in de kantorenmarkt was er bij beleggers geen animo meer voor kantoren. Het heeft de Groningse wethouder drs. W. Smink (PvdA) veel overredingskracht gekost om het project toch nog van de grond te tillen.

Vorige maand bereikten de onderhandelaars van alle betrokken partijen dan toch nog overeenstemming.

“De bijdrage van de gemeente Groningen aan de reusachtige investering blijft beperkt. Wij leveren de bouwgrond, hebben de te slopen woningen aan de Emmasingel aangekocht, en zullen straks de kantoren huren ten behoeve van het gemeente archief huren. In geld uitgedrukt is onze bijdrage ongeveer vijftien miljoen gulden”, aldus wethouder Smink.

Groningen lijkt daarmee dus met een uitgeworpen visje van 15 miljoen gulden een prooi van 210 miljoen gulden te hebben verschalkt. De werkgelegenheid in de bouw krijgt met het project een impuls, en het kale terrein naast het Emmaviaduct wordt eindelijk bebouwd. Een in de ogen van het rijk belangrijk voordeel van 'Cascade' is dat de kantoren pal naast het station worden gerealiseerd. Woordvoerder Herman van den Hende van de gemeente Groningen is opgelucht over de voortgang, maar zegt dat de publiek private samenwerking niet van een leien dakje is gegaan. “Het is een lastig proces om partijen aan tafel te houden. Met name wanneer kantoren niet al te gewild blijken te zijn, krabt een projectontwikkelaar zich wel diverse keren achter het oor, voordat hij investeert”. Dat de onderhandelaars van de partijen nu toch overeenstemming hebben bereikt, is volgens hem voor alle partijen een goede zaak. “Het kantorenpark ligt ideaal, vlakbij het centraal station. Dat past uitstekend in het rijksbeleid om het openbaar vervoer te stimuleren. Voor de Groningse economie is de bouw van het park van groot belang. De kantoren in de marktsector kunnen een impuls betekenen voor de werkgelegenheid”, aldus Van den Hende.

Ook de Rijksgebouwendienst, een van de participanten in Cascade, is tevreden over het project. Deze dienst neemt in Cascade zelf 24 000 vierkante meter af, waarin de archieven en diensten komen die nu nog op 25 plaatsen in Groningen verspreid liggen. “We hebben als Rijksgebouwendienst gemengdegevoelens over het fenomeen 'publiek-private samenwerking'. Negatief is dat het allemaal langer heeft geduurd dan we dachten. Dat kwam door de malaise in de kantorenmarkt. Ook de gemeenteraad van Groningen zorgde voor vertraging door te komen met eisen voor woningen in het project, om zo de sociale veiligheid te vergroten. Een ander probleem was dat de projectontwikkelaar geen belegger kon vinden. Daar hebben wij voor moeten zorgen. Maar duidelijk is dat het project er zonder de publiek private samenwerking nooit zou zijn gekomen”, aldus ir. G. van der Slikke, directeur van de Rijksgebouwendienst, directie Noord. Volgens hem is Cascade, ondanks de hindernissen, “een geslaagd vorbeeld van samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven. Zonder een van de drie partijen zou het onmogelijk zijn geweest om het project van de grond te tillen.” Dat het kantorenpark er komt is volgens hem van groot belang, omdat het past in het regeringsbeleid om kantoren te concentreren bij het station. Zo kan het openbaar vervoer gestimuleerd worden en het woon-werkverkeer beperkt. Voor de stad Groningen is het volgens hem een belangrijk project, omdat het de stad wat meer allure en 'wat extra smoel' geeft.

En voor de Rijksgebouwendienst zelf is het aantrekkelijk, omdat rijkskantoren, die tot nu toe verspreid gehuisvest zijn in de stad, straks in een locatie zitten.

Omdat het ministerie van Vrom zelf een van de initiatoren van het ppsproject was, was het voor Groningen een onaangename verrassing,toen het rijk het hele project vorig jaar bijna op losse schroeven zette. Dat was het besluit van Rijkswaterstaat - dat aanvankelijk een grote afnemer van kantoren in Cascade zou worden - om de Noordelijke directie niet in Groningen maar in Leeuwarden te concentreren. Met het afhaken van deze dienst dreigde het hele project de mist in te gaan. Een woedende burgemeester H. Ouwerkerk herinnerde het rijk er daarom ook aan, dat deze zichzelf contractueel verplicht had een grote hoeveelheid vierkante meters kantoorruimte in Cascade af te nemen. De Rijksgebouwendienst heeft zich uiteindelijk dan ook aan deze toezegging gehouden door andere rijksdiensten met vestigingen in Groningen er in onder te brengen.

De derde partner in de samenwerking is projectontwikkelaar Amstelland Vastgoed. Deze neemt 8 300 vierkante meter kantoorruimte af voor de marktsector. Maar heeft het bedrijf er wel afnemers voor? Woordvoerder K. Ruiter: “We lopen met de bouw van zoveel kantoren wel enig risico.

Maar ze komen op de plek van de te slopen woonhuizen aan de Emmasingel, en dat is een van de beste lokaties in de stad Groningen. We denken dus dat we de kantoren wel kwijt raken”. Hij heeft veel geleerd van de publiek private samenwerking in Groningen, maar zo heel bijzonder vindt hij die toch ook weer niet. “Dat dit project van de grond komt in het kader van publiek private samenwerking vind ik tegenwoordig niet meer zo bijzonder. Er zijn nogal wat pps-projecten in Nederland in verschillende vorm. Maar duidelijk is wel dat wanneer de Rijksgebouwendienst niet zo'n belangrijke huurder zou zijn, dan zou het project niet zijn doorgegaan”, aldus Ruiter.

Formeel moet het akkoord van onderhandelaars nog wel door hun opdrachtgevers, waaronder de Groningse gemeenteraad, worden bekrachtigd, maar volgens alle drie betrokkenen is dat niet meer dan een formaliteit.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden