Groningen klem door Drenthe Gemeenten vrezen landveroveren door grote buurgemeente

GRONINGEN/EELDE - De stad Groningen maakt zich ernstig zorgen over een gebrek aan groeimogelijkheden. Dankzij de bouw van twee nieuwe wijken bij het Paterswoldse Meer - Hoornse Meer en Hoornse Park - is Groningen nu 'stad aan het water geworden' met een heuse boulevard aan de rand van het meer. Maar ambities om verder te groeien in zuidelijke richting moeten de Groningse bestuurders nu temperen omdat de grens met Eelde en Drenthe tot op enkele meters is genaderd.

HANS DE PRETER

Twee Groningse bestuurders, wethouder W. Smink van ruimtelijke ordening en gedeputeerde G. Beukema, hebben inmiddels initiatieven genomen om een oplossing te vinden voor dit grens-probleem met Drenthe, activiteiten die door Noord-Drenthe met argusogen wordt bekeken. Daar hebben de blikken van beide bestuurders richting Eelde in het gemeentehuis tot irritatie geleid. 'Eelde mag geen wijk van Groningen worden', aldus geschrokken gemeenteraadsleden.

Maar volgens Groningen is van territoriumdrift richting Drenthe 'absoluut geen sprake'. Als enige grotere stad in Nederland kan Groningen de duizenden woningen die het nog te bouwen heeft niet realiseren omdat er een provinciegrens in de weg ligt. "Groningen zal de komende jaren tot 2000 nog flink moeten groeien, alleen al om de eigen bevolkingsgroei te kunnen huisvesten" , aldus gedeputeerde Beukema, die onlangs een nota uitbracht over de groeiproblematiek van de stad Groningen, getiteld: " Ruimtelijke Perspectieven voor Groningen" .

Deze nota heeft tot een schrikreactie geleid op het gemeentehuis van Eelde en in het provinciehuis van Assen. Daar leeft de vrees dat Groningen wel eens 'land-verovertje' zou willen gaan spelen in NoordDrenthe. Die Drentse vrees komt niet uit de lucht vallen: in de jaren zeventig, toen er ook al werd nagedacht over de ruimtelijke problemen van de stad Groningen, werd er voorgesteld om Noord-Drenthe maar bij Groningen te voegen. Dat leidde echter tot felle protesten van inwoners van Peize, Roden of Eelde-Paterswolde die zich Drent voelen.

" De Kop hoort er op!" was de leuze waarmee zij met veel succes ijverden voor het behoud van de kop van Noord-Drenthe. Sindsdien is de grenskwestie een zeer beladen onderwerp en brandt geen politicus zich meer aan de gevoelige materie. Het stad-Groninger ruimteprobleem is daarmee echter niet van de baan.

Nu het Hoornse Park met luxe koopwoningen en het Hoornse Meer met kleurrijke sociale woningbouw op een riante lokatie aan het water afgebouwd raken, moeten er keuzen worden gemaakt. Op het Stadhuis in Groningen en in het Provinciehuis wordt nu nagedacht over mogelijkheden om toch te bouwen op Drents grond gebied.

Hete brij

Maar om die woningbouw mogelijk te maken hoeft die grens niet worden gewijzigd, zo zegt men in Groningen nu, in de hoop aldus om de hete brij heen te komen. De inwoners van de nieuwe, aan Groningen grenzende wijk zouden dan geen Groningers worden maar Drenten, Eeldenaren in het bijzonder. "Wanneer we bij de Piccardthofplas in Eelde zouden kunnen bouwen dan zouden daar heel goed vrije sector woningen kunnen komen. Maar de gemeente Groningen is uiteraard niet bevoegd om hierover te beslissen. Ik hoop dat we met Eelde, en ook met Haren, in goed overleg tot afspraken kunnen komen" , aldus wethouder Smink.

Hij hoopt in de toekomst kwesties van ruimtelijke ordening te kunnen regelen in een nieuw platform, het in oprichting zijnde 'Stadsgewest Groningen'. Maar dit samenwerkingsverband tussen Groningen en buurgemeenten ligt nog in de luier en bovendien is Eelde er als Drentse gemeente geen lid van. Het probleem van de Noord-Drentse argwaan tegen Groningse plannen blijft daardoor voorlopig nog bestaan. Uitbreiding in zuidelijke richting is volgens gedeputeerde Beukema overigens niet de enige mogelijkheid voor Groningen om verder te groeien.

Behalve aan de zuidkant van de stad zijn er ook nog mogelijkheden voor groei aan de Noord-oost kant, richting Hoogezand-Sappemeer of rond plaatsen als Zuidhorn, Bedum of Winsum. Maar die mogelijkheden worden door wethouder Smink resoluut afgewezen. "Wij zijn daar absoluut geen voorstander van. Voor ons is alleen aanbouw aan de stad Groningen acceptabel: dat scheelt nogal wat autoverkeer" , meent hij. Wat gedeputeerde Beukema betreft, is het niet nodig dat de inwoners van een eventueel op grondgebied van Eelde te bouwen wijk, Groninger worden. 'De juridische status van die inwoners hoeft geen probleem te zijn: dat worden gewoon Drenten', aldus Beukema. Hij vindt het ook van groot belang dat Groningen kan uitbreiden in zuidelijke richting.

"Groningen heeft een groeiend inwonertal hard nodig om z'n voorzieningen in stand te kunnen houden. Ook is het van belang dat de mobiliteit wordt teruggedrongen: als Groningen niet uitbreidt gaan die mensen in Assen, Roden of Peize wonen, terwijl ze veelal in Groningen werken. Bovendien zou de natuur rond Assen, Peize of Roden worden aangetast wanneer daar verder gebouwd gaat worden" , aldus de gedeputeerde.

Inpikken

Hij vindt het wel lastig dat in Noord-Drenthe nog steeds de angst bestaat dat Groningen weer gaat ijveren voor het inpikken van Noord-Drenthe. 'Zo gauw je maar iets ter discussie stelt wordt er geroepen: dat kan niet', stelt hij vast. Wethouder L.H. Weigraaf uit Eelde is echter niet erg onder de indruk van de Groningse argumenten. In Eelde vindt men dat het vanuit dezelfde milieu-overwegingen juist nodig is om geen nieuwe wijk te bouwen op de bewuste groene strook weiland. Hij stelt dat Eelde al wel bezig is met een structuurplan "en daar zit de mogelijkheid van het bouwen van een nieuwe wijk niet in" , zo zegt hij. Ook elders binnen de gemeenteraad van Eelde hecht men aan het handhaven van een groene zone tussen de stad Groningen en Eelde. 'Eelde moet Eelde blijven, het karakter van het dorp mag niet verder worden aangetast', aldus gemeenteraadsleden. Groningen heeft z'n hoop nu gevestigd op gedeputeerde H. Lange die onlangs met z'n collega Beukema een gesprek heeft gehad over de kwestie. 'Ik heb de wensen van Groningen aangehoord en ik sta er blanco tegenover. Ik kan mij de problemen van de stad Groningen wel voorstellen: de markt vraagt om uitbreiding van de stad in zuidelijke richting omdat het zo'n aantrekkelijk groen gebied is. Maar ik kan me ook voorstellen dat zo'n waardevol gebied mooi moet blijven en dat je daar nu juist geen nieuwe wijk gaat bouwen', zo zegt hij. Volgens hem is het in elk geval geen beladen onderwerp nu Groningen duidelijk heeft laten weten de grens te resepecteren. 'We kunnen er zakelijk over praten. Maar het gaat om een waardevol gebied met aantrekkelijke natuur. En grens of geen grens: het blijft uitkijken geblazen in zo'n fraai gebied', aldus de gedeputeerde. Hij gaat een verzoek van Groningen om een onderzoek in te stellen naar woningbouw op het betreffende gebied nu formeel met Eelde bespreken en hoopt Groningen dan spoedig uitsluitsel te kunnen geven.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden