'Groningen kan eindelijk zwerende Aagrunolpuist gaan uitknijpen'

Van onze correspondent

Zo kondigde de Groningse milieugedeputeerde Jaap van Dijk gisteren aan dat milieuminister Alders het groene licht heeft gegeven voor de sanering van het Aagrunol-terrein aan het Winschoterdiep bij de Oosterpoortwijk. De oplossing voor de verontreinigde grond heeft meer dan tien jaar op zich laten wachten.

Het Aagrunol-terrein is een van de vervuildste terreinen van Nederland. In de bodem zitten arseen, kwik, zink, koper en lood, dioxine en andere gechloreerde koolwaterstoffen. Het terrein staat in de top tien van bodemsaneringsprojecten in Nederland. Niet alleen qua omvang is de schade groot, ook qua ernst van de verontreiniging. De totale kosten van de sanering zullen uitkomen op 70 tot 80 miljoen, waarvan de gemeente in principe een tiende opbrengt en het rijk de rest.

Aagrunol is van 1946 tot 1983 gevestigd geweest bij het Winschoterdiep in de stad Groningen. Het bedrijf produceerde er landbouwbestrijdingsmiddelen en heeft tal van eigendomswisselingen gekend. In 1968 werd het verkocht aan Aku, dat vervolgens fuseerde met KZO. Aagrunol maakte sindsdien deel uit van Akzo, dat Aagrunol in 1979 en 1980 in delen verkocht aan het Engelse Fisons Ltd. Dat bedrijf werd op zijn beurt in 1983 overgenomen door Schering AG, waarna Aagrunol opging in Schering Aagrunol.

Al die eigendomsovergangen maakten het er voor de Staat niet eenvoudig op de schoonmaakkosten op Aagrunol te verhalen. De in 1984 begonnen juridische procedures zoijn nog altijd niet beeindigd. De zaak ligt nu bij de Hoge Raad. Een belangrijke vraag is of de huidige eigenaar van het bedrijf verantwoordelijk kan worden gesteld voor schade die onder vorige eigenaars is aangericht. Bovendien was er in de tijd van de vervuiling nog niet of amper sprake van milieuwetgeving.

Toch hoopt gedeputeerde Van Dijk dat het lukt schadevergoeding van Aagrunol te krijgen. "Inderdaad zijn dergelijke zaken erg moeilijk, maar de zaak Aagrunol is voor de staat niet kansloos. Als producent van landbouwbestrijdingsmiddelen had het bedrijf moeten weten welke schade het aanrichtte aan de bodem. Aagrunol kan zich niet verschuilen achter gebrek aan kennis in het verleden en is daarom naar mijn idee aansprakelijk te stellen" .

De rechtszaken zijn niet de enige oorzaak waardoor een oplossing zo lang op zich heeft laten wachten. Diverse onderzoeken en proefsaneringen waren nodig om vast te stellen hoe ernstig de bodem verontreinigd was en wat er met de grond moest gebeuren. Uiteindelijk kwam vast te staan dat de grond niet kon worden gezuiverd en dus ergens gestort moest worden. De uiteindelijke bestemming voor de zwaarst vervuilde grond is de opslagplaats op de noordoostelijke punt van de Abtspolder bij Rotterdam.

"We hebben een wereldreis gemaakt en zijn in Rotterdam uitgekomen." Zo omschrijft Van Dijk de zoektocht naar een bestemming voor de vervuilde grond. Nadat diverse bestemmingen in Groningen en Friesland waren stukgelopen, doordat de plaatselijke bevolking niet met de ernstig verontreinigde grond wilde worden opgescheept, onderzochten provincie en gemeente ook diverse locaties in het buitenland. Eind 1991 leek een oplossing in zicht doordat de grond op een stortplaats bij het Groningse Delfzijl terecht zou kunnen. De gemeenteraad van Delfzijl wees de komst van de Aagrunol-grond evenwel in meerderheid af.

Provincie en gemeente Groningen hadden het geluk dat Rotterdam net toen een speciale stortplaats inrichtte voor dit soort afval. Na moeizame onderhandelingen lukte het om tot overeenstemming te komen over de komst van de Groningse grond naar Rotterdam.

Binnenkort zal de sanering van het Aagrunol-terrein worden aanbesteed. Na de zomer zal de sanering beginnen en zal de grond per schip naar Rotterdam worden vervoerd. De werkzaamheden zullen ongeveer een jaar in beslag nemen. Daarbij komt nog dat ook het grondwater nog gereinigd wordt, een karwei dat ook nog enkele jaren in beslag zal nemen. Is de grond eenmaal gesaneerd, dan overweegt de gemeente Groningen hier hoogwaardige bedrijven en woningen te bouwen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden