'Gronden' helpt ook de rationeelste manager

Het lijkt misschien zweverig, maar voor veel zakenlieden - wiskundigen, ingenieurs, financieel adviseurs - is een cursus over beter gebruik van hun energie de gewoonste zaak van de wereld. 'Ze zijn pragmatisch', zegt Tjeerd Gorter van de Business Energy School.

'Vaak werkt het", zegt manager Arjen Wierikx. Elke keer als iemand dwarsligt in een vergadering, zet hij denkbeeldig rozen om de persoon in kwestie heen. "Ter plekke visualiseer ik die, en zo beïnvloed ik negatief gedrag. Mijn interventies veranderen de energie: de sfeer op kantoor klaart er meteen van op."

Deze 'tool', zoals Wierikx (45) het noemt, leerde hij hanteren op de workshops van de Business Energy School in Zaltbommel. Wierikx heeft een eigen adviesbureau en is directeur van de Vereniging Logistiek Management. Met zo'n dertig andere managers ruimt hij eens in de drie weken een middag in zijn drukbezette agenda in voor een van de workshops, die putten uit holistische spiritualiteit. Ze trainen er hun intuïtie, en het 'werken met energie'. Een serie van drie workshops, à raison van 750 euro. Exclusief btw.

De zakenlieden, vooral mannen van rond de veertig, zitten in een kring, om een grote vaas rode rozen, in een kantoorruimte boven de Hema in Zaltbommel. De keurige hemdsmouwen en dito schoeisel verraden het type dat gewend is zelf beslissingen te nemen. Zo nodig grote. Toch volgen ze de instructies van docent Tjeerd Gorter gedwee op. Achtereenvolgens sommeert hij: 'Laat jezelf vollopen met kleur', 'zuig de energie op uit de aarde', en: 'visualiseer een roos'.

Voor buitenstaanders is het abracadabra. Maar in het kort, legt Gorter uit, komt het idee achter de workshops hierop neer: "Er is een bovenstroom - alles wat zintuiglijk waarneembaar is - en een onderstroom: dat is de onzichtbare energiewereld. Die bepaalt de koers van wat er gebeurt in de bovenstroom. Met de oefeningen die we doen, zoals het visualiseren, treden we in de onderstroom."

De onderstroom, doceert Gorter, voert vanaf het middelpunt van de aarde naar het middelpunt van de kosmos. Door te 'gronden' - dat is wat de managers in de kring doen, een meditatieve oefening, met de ogen dicht en de voeten stevig op de grond - zet je jezelf als het ware in die energiestroom. Op die manier kom je dichter bij je gevoel, je zelf, of je intuïtie. Gorter: "Je weet meer dan waarvan je je bewust bent. Wij leren mensen om ingevingen niet weg te stoppen, maar te onderzoeken."

Tot Gorters eigen verbazing storten zakenlieden, onder wie financieel adviseurs, wiskundigen, en ingenieurs, zich in de ideeën van de school, 'alsof het de gewoonste zaak van de wereld is'. "Ze zijn pragmatisch, merk ik. Als iets werkt, gaan ze ermee door. Dingen waar ze niets mee kunnen, leggen ze gewoon terzijde, niets aan de hand."

Naast Arjen Wierikx in de kring zit Eelko Musterd (45). Hij is directeur logistiek bij een middelgroot bedrijf. Glimmende schoenen, de haren perfect in de krul. "Ik stuur heel erg op mijn intuïtie. En het gronden helpt me daarbij. Ik sluit me af van de buitenwereld, en ga gewoon even bij mezelf te rade."

De oefeningen, vertelt Musterd, komen bijvoorbeeld - hoe praktisch - van pas als hij iemand moet ontslaan. "Hoe echter je bent, hoe meer mensen van je aannemen. Het is belangrijk om indruk te maken. Wanneer je authentiek bent, gaat dat beter. Hoe dat werkt? Ik maak een connectie met de persoon tegenover me. Ik toon dat ik oprecht voel dat iemand ongeschikt is voor een functie. Dan probeer ik mijn eigen emotie op te zoeken, en laat merken dat ik het niet grappig vind."

Een fusieadvocaat, die niet met zijn naam in de krant wil - 'anders zet ik zakelijke relaties op het spel' - zegt tegenwoordig beter aan te voelen of organisaties bij elkaar passen. "Of ik weet intuïtief al dat een bedrijf financieel de afgrond ingaat, terwijl de cijfers daar nog niets van laten zien."

Er branden kaarsjes op tafel in de ontvangstruimte, en in de hoek staan twee heksenbezems opgesteld. Ecotherapeut Willem Renes begint zijn les. Volgens hem is de energie waarover de Business Energy School spreekt net zo meetbaar als het natuurkundige begrip 'energie'. Wel met een andere meeteenheid: wat Renes noemt 'Bovis-frequentie'.

De leerlingen maken driftig aantekeningen. Renes vervolgt: "Met een pendel is die heel gemakkelijk te meten. De Inca's en Maya's hadden het hier al over." Van de oeroude culturen op andere continenten springt de ecotherapeut moeiteloos over naar de Middeleeuwen in Europa. "Keizer Karel IV was iemand met een geweldig bewustzijn. Hij had een kapel met edelstenen uit het hele rijk, waarmee hij kon voelen of het volk goed in zijn vel zat. Zo nodig stuurde hij er een legertje naartoe. Een mooi voorbeeld van leiderschap."

Eelko Musterd sprak de lezing van Renes 'minder aan'. "Niet dat ik me eraan stoorde, hoor. Met de eindtijdberekening van de Maya's heb ik gewoon niet zoveel."

Maar Arjen Wierikx had helemaal geen aarzelingen: scepsis is hem vreemd - ook al noemt hij zichzelf een techneut en typische bèta. "Als je mij vier jaar geleden over energiewerk had verteld, was ik hard weggehold. Ik heb een enorme verandering doorgemaakt. Sindsdien ben ik voorzichtiger met oordelen."

Hij heeft een 'gezonde' nieuwsgierigheid ontwikkeld, zegt Wierikx. Dus toen iemand hem laatst vertelde over het communiceren met kabouters en elfjes, vond hij dat interessant. "Ik dacht als eerste: wat ontzettend gaaf dat je met ze kan communiceren! Diegene schrijft er een boek over. Via meditatie zou je in hun dimensie kunnen treden. Iedereen heeft toch wel eens dat er plotseling een raam openstaat, of een attribuut dat ineens ergens anders ligt? In dat boek onderzoekt de schrijver, heel feitelijk, of kabouters daar iets mee te maken hebben."

Natuurlijk, zegt Wierikx, heeft hij ook zijn aarzelingen bij de kabouters. "Sla je nu niet door? vraag ik mezelf dan. Maar goed, mijn geloof in de energiestromen baseer ik ook alleen maar op mijn eigen ervaringen. Dus waarom zou ik dimensies van andersoortige wezens dan bij voorbaat afwijzen?"

'Werk als zelfverwezenlijking is de allerslimste uitbuiting'
Ongeveer een kwart van de Nederlanders, schatten godsdienstsociologen, doet wel eens een cursus gericht op spiritualiteit. De cursussen in het trainen van intuïtie, zoals de Business Energy School die aanbiedt, leunen volgens cultuursocioloog Dick Houtman van de Erasmus Universiteit Rotterdam op een van de belangrijkste New Age-dogma's. "Autoriteit mag niet buiten het zelf liggen. Men gelooft: het sacrale ligt in de mens verscholen. Andere bronnen van weten, zoals wetenschap en ratio, zijn eigenlijk niet pluis."

"Met meditatieve oefeningen kun je naar binnen keren, en zo scherper waarnemen. Het zit in ieder mens, is de gedachte, je moet je er alleen voor openstellen. Wie dat niet doet, gelooft men, gaat sneller dood, of raakt overspannen. Al geeft men dat laatste niet zo snel toe, als je langer doorvraagt, komt het daar wel op neer."

Dat intuïtietraining in de smaak valt bij het bedrijfsleven, verbaast Houtman niets. "Ook het neoliberalisme leert dat het individu moet uitgaan van zijn eigen kracht. Vanaf de jaren tachtig vind je die gedachte terug, bijvoorbeeld in managementliteratuur. Topmannen die van bovenaf bevelen schreeuwen, hebben intussen wel afgedaan. Werknemers moeten autonoom zijn, naar eigen inzicht hun werk zo goed mogelijk doen. Het moet van binnenuit komen. En geef ze eens ongelijk: dat is beter dan slaafse types die machinaal opdrachten uitvoeren."

Als een bedrijfscoach zegt: 'Er zit meer in je', heet dat in New Age-terminologie meestal: 'je diepere zelf', legt Houtman uit. "Dat klinkt heel soft, maar het gaat natuurlijk gewoon om het zakelijke resultaat."

Een cynicus, meent Houtman, zou hierin de nieuwste vorm van uitbuiting zien. "Wie wil niet dat zijn ondergeschikten denken dat ze 'completere mensen' worden? Door iets af te dwingen, met geld of straf, jaag je mensen tegen je in het harnas. De allerslimste manier om werknemers uit te persen, is ze te laten geloven dat ze niet zonder het werk kunnen dat ze voor jou doen, omdat ze het opvatten als zelfverwezenlijking."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden