Grof geweld trof 567 Duitse koorknapen

Paus Benedictus XVI (in het wit) met zijn broer Georg en het koor. Beeld Hollandse Hoogte / Gamma Presse Images

Het schandaal rond het koor uit Regensburg is veel groter dan werd gedacht. Daders kregen bescherming.

Meer dan vijfhonderd koorknapen van het beroemde kathedraalkoor in de Duitse stad Regensburg zijn de afgelopen decennia mishandeld en misbruikt door priesters en leraren. In het eindrapport over de affaire vergelijken oud-leden het koor met een ‘gevangenis’, de ‘hel’ en een ‘concentratiekamp’.

De zaak kwam in 2010 al aan het licht, maar de omvang bleef lang onduidelijk. Vorig jaar was er nog sprake van 231 slachtoffers. Maar nu advocaat Ulrich Weber zijn uitvoerige onderzoek heeft geopenbaard, blijkt dat er twee keer zoveel kinderen bij betrokken waren. In totaal werden 547 koorleden fysiek mishandeld; 67 van hen werden ook seksueel misbruikt.

Het onderzoek, uitgevoerd in opdracht van het bisdom, richtte zich op de periode van 1945 tot begin jaren negentig. In die tijd groeide het koor – de Regensburger Domspatzen, oftewel ‘dommusjes’ – uit tot een ensemble van internationale faam, vooral onder domkapelmeester Georg Ratzinger. Deze broer van de voormalige paus Benedictus XVI leidde het koor van 1964 tot 1994. Volgens Weber valt de oud-kapelmeester een hoop te verwijten, zoals ‘wegkijken en falend optreden, ondanks kennis over het gebeuren’.

Ratzinger gold als een ‘emotionele man’. Hij gaf de kinderen geregeld oorvijgen, iets waarvoor hij zich inmiddels heeft verontschuldigd. Van het seksuele misbruik zou hij niets hebben geweten.

Onder Ratzinger en zijn voorganger heerste bij het koor een zwijgcultuur, stelt Weber. Slachtoffers werden genegeerd en daders kregen bescherming. De reputatie van het instituut stond steeds voorop. Het werkelijke aantal slachtoffers ligt waarschijnlijk hoger dan hij kon achterhalen, denkt Weber, eerder richting de 700. Vooral jonge kinderen in de vooropleiding vielen ten prooi aan grof geweld. Maar ook op het gymnasium dat bij het koor hoorde, vonden dagelijks strafbare ‘correcties’ plaats.

De slachtoffers omschrijven hun periode bij het koor als ‘de ergste tijd’ uit hun leven, omdat ze gebukt gingen onder angst, geweld en hulpeloosheid. Ze kunnen er niet meer voor naar de rechter stappen, want de zaken zijn verjaard. Wel krijgen ze per persoon een schadevergoeding die kan oplopen tot 20.000 euro; het totaal uit te keren bedrag zal ergens tussen de 2,5 à 3 miljoen euro uitkomen.

Weber identificeerde 49 priesters en leraren die schuldig waren aan mishandeling en misbruik. Zij hebben juridisch niets meer te vrezen, maar kunnen nog wel spijt betuigen. De Regensburgse vicaris Michael Fuchs vroeg de slachtoffers gisteren om vergeving. “We hebben alle mogelijk fouten gemaakt en veel geleerd”, zei hij. “We zien nu in dat we vroeger veel dingen beter hadden kunnen doen.”

Bisschop Rudolf Voderholzer van Regensburg, die op het onderzoek naar de misstanden had aangedrongen, bood al vorig jaar zijn excuses aan. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden