Review

Grof geschutter en geblaf in 'Tosca'

Bij De Nederlandse Opera had de sadistische politiechef Scarpia in Puccini's opera 'Tosca' destijds een rode kater als huisgenoot. Bij de Nationale Reisopera is een vervaarlijke en rood vlees schrokkende rottweiler Scarpia's kompaan. Duidelijker dan met deze twee beesten kan het verschil tussen spannende subtiliteit en botte grofheid niet worden aangegeven. De nieuwe 'Tosca' van de Reisopera is in elk opzicht - muzikaal, vocaal en theatraal - blafferig.

Dat rottweiler Django zich vrijdagavond onverwacht luid en duidelijk mengde in het geheel tekende de sfeer van deze enscenering optimaal. In de Stadsschouwburg van Utrecht is de akoestiek belabberd. Dat hielp dirigent Oliver von Dohn nyi en het Gelders Orkest niet echt een goede balans te vinden, noch om de verschillende kleuren lekker te mengen. Von Dohn nyi's interpretatie was daarnaast grofkorrelig, gericht op smeltende passie en heftige emotie. 'Tosca' kan zo'n behandeling best hebben, als er ook maar ruimte en aandacht is voor de vele verfijndere bladzijden in de partituur. En die was er nauwelijks.

Voor de drie hoofdrollen had de Reisopera allemaal Nederlandse zangers gecontacteerd - hulde! Wat jammer dan toch om te moeten constateren dat geen van allen aan de verwachtingen voldeed. Tenor Frank van Aken (Cavaradossi) blies zijn stem tot dusdanige proporties op dat elke lijn uit Puccini's smeltende melodieën verdween. Zeker, Van Aken had alle topnoten en het volume om op de juiste momenten te knallen (de 'Vittoria'-uitroepen in de tweede akte bijvoorbeeld), maar mag het af en toe ook ietsje minder?

Bariton Nanco de Vries maakte van baron Scarpia een karikatuur wat voor een groot deel te wijten was aan de regie. Op bepaalde plaatsen in de partituur moet Scarpia's stem overdonderend imponerend klinken en daar kwam De Vries echt te kort. En voor de insinuerende en intrigerende Scarpia waren de kleuren in zijn stem te zwart-wit.

Miranda van Kralingen baarde anderhalf jaar terug opzien met haar roldebuut als Tosca bij Welsh National Opera. In Oxford viel alles vocaal op zijn plek in een aangrijpende en overtuigende vertolking. In Utrecht stond helaas een andere Tosca. In de hoogste regionen gaf Van Kralingens stem vrijdagavond niet thuis. Met de moed der wanhoop gooide de zangeres zich in de hoge c's, maar alle ruimte was er rondom verdwenen. En een Tosca zonder hoge noten is helaas geen Tosca, ook al acteerde Van Kralingen nog zo overtuigend en waren bepaalde passages nog zo fraai uitgewerkt. Hopelijk had Van Kralingen gewoon een slechte avond en kampt ze niet met ingrijpender stemproblemen. Dat is wel het laatste wat je deze gulle en supersympathieke zangeres zou gunnen.

De regie van Carlos Wagner concentreerde zich op religie en de geperverteerde vormen daarvan. En dus speelde de hele opera zich af in de kerk. Een wat gekunsteld idee, maar Wagner verzon zeker ook interessante nieuwe beelden. De tweede akte, zich afspelend in een onderaardse crypte van de kerk was echter wel erg zwart en donker. Dat Tosca haar belager Scarpia neersteekt met een puntig kruisbeeld voerde het religie-schuld-en-boete-idee wel erg ver. Mooi daarentegen was dat de bigotte Tosca zichzelf van haar beklemmende geloof bevrijdt met een spectaculaire sprong dwars door een hoog glas-in-loodraam heen. Wel een erg drastisch geval van na het zingen de kerk uit!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden