Reportage

GroenLinks viert feest na forse winst bij ‘klimaatverkiezingen’

In de Winkel van Sinkel volgt GroenLinks de verkiezingen voor de Provinciale Staten. Beeld Patrick Post

GroenLinks kan een belangrijke partner voor de coalitie worden. De partij verdubbelt het zetelaantal in de Eerste Kamer.

In de stad die maandag werd opgeschrikt door geweld begint zelfs een overwinningsfeestje met één minuut stilte. Maar wanneer de eerste prognoses binnendruppelen klinkt in de Winkel van Sinkel in Utrecht alsnog luid gejuich. 

“Het voelt vreemd om hier vanavond in Utrecht te zijn”, begint partijleider Jesse Klaver zijn overwinningsspeech. “Maar er is geen andere plek in Nederland waar we de democratie vanavond beter kunnen vieren dan hier.” Vanuit de zaal klinken instemmende reacties.

Winst

GroenLinks heeft opnieuw fors gewonnen bij deze ‘klimaatverkiezingen’, zoals de partijleden deze Provinciale Statenverkiezingen betitelde. De prognoses geven de partij negen zetels in de Eerste Kamer, twee keer het aantal senaatszetels dat GroenLinks op dit moment bezit.

“We wonnen in 2017, we wonnen in 2018 en we wonnen nog meer in 2019", zegt Klaver in zijn toespraak. Sinds hij in mei 2015 partijleider werd, volgt voor GroenLinks verkiezingsoverwinning na verkiezingsoverwinning. Als de prognoses kloppen staat de partij nu zelfs weer op hetzelfde niveau als in recordjaar 1999, toen ze onder leiding van Paul Rosenmöller, nu lijsttrekker van de kandidatenlijst voor de Eerste Kamer, acht senaatszetels behaalden. “Een op de tien Nederlanders stemt nu op GroenLinks”, zegt diezelfde Rosenmöller tegen een zaal lachende partijprominenten én een flinke dosis studenten. “Die winst willen we omzetten in een groener en socialer Nederland.” 

Felicitaties

Toch zijn er, tussen al het feestgedruis door, ook enkele betrokken gezichten te zien. De nog veel grotere winst van nieuwkomer Forum voor Democratie zorgt in Utrecht voor enige ontzetting. “Ik ben nu gewoon blij als ze onder de VVD blijven”, zegt een vrijwilliger in een groen partijshirt als blijkt dat Forum ook in Gelderland een forse winst heeft geboekt. “Dat is toch niet normaal.”

Ook Tweede Kamerlid Kathalijne Buitenweg spreekt haar zorgen uit over de winst van Forum voor Democratie. “Inhoudelijk is dit natuurlijk totaal niet wat wij willen”, zegt ze. “Op heel veel thema’s, niet alleen wat betreft klimaatbeleid, staan wij echt recht tegenover elkaar.”

Maar sportiviteit in de politiek schrijft voor om winnaars te feliciteren, ongeacht van welke partij ze afkomstig zijn. En dus besteedt Klaver in zijn overwinningsspeech ook aandacht aan die andere grote winnaar. Uit de zaal klinkt een dof boegeroep wanneer de naam Forum voor Democratie valt. “Nee, nee, geen geboe, geen sprake van”, is het antwoord van Klaver. “Bij een gezonde democratie past het dat we elkaar feliciteren.”

De uitslagenavond van GroenLinks in de Utrechtse Winkel van Sinkel Beeld Patrick Post

Meerderheid

Tot de aanslag van maandag slaagden de politici van GroenLinks erin om de verkiezingen te laten draaien om hún thema: het klimaat. Terwijl het Planbureau voor de Leefomgeving de klimaatplannen van het kabinet doorrekende en duizenden scholieren zich verzamelde op het malieveld om te spijbelen voor het klimaat, positioneerde GroenLinks zich als dé partij die het kabinet scherp zou kunnen houden wat betreft de milieudoelstellingen.

Nu het kabinet, zoals al weken wordt voorspeld, inderdaad de meerderheid in de Eerste Kamer kwijtraakt, zal er steeds vaker naar GroenLinks worden gekeken om beleid door de senaat te loodsen. “Zoals het er nu naar uit ziet heeft het kabinet ons nodig”, aldus Rosenmöller. Juist nu Forum voor Democratie de andere grote winnaar blijkt, wil GroenLinks er alles aan doen om te voorkomen dat het kabinet de meerderheid in de Eerste Kamer zoekt op de rechtervleugel. Buitenweg: “We zullen er alles aan doen om het kabinet langs onze kant te laten passeren.”

Met de aankondiging dat een ‘verstandige CO2-taks’ voorhanden is, bewoog het kabinet vorige week al in de richting van Klaver, die een belasting op de uitstoot van grote bedrijven als harde voorwaarde had gesteld voor zijn steun aan het kabinet. “Wij gaan Mark Rutte houden aan die klimaatbeloftes”, zegt Klaver.

In een interview met Trouw zei de partijleider eerder over de samenwerking met de regering: “We willen best samenwerken, maar we zijn er niet om rechts aan een meerderheid te helpen in de senaat. De vraag is of de coalitie straks bereid is onze plannen te steunen.”

Lees ook:

Interview met Jesse Klaver: ‘Zonder GroenLinks loopt de groene kwestie uit de klauwen’

De partijleider voorziet een ‘groene revolutie’. Deze Provinciale Statenverkiezingen waren wat hem betreft klimaatverkiezingen. ‘Eindelijk weer iets om voor te knokken!’

Dubbelinterview met Ben Knapen (CDA) en Paul Rosenmöller (GL): ‘Lijsttrekker voor de Eerste Kamer betekent niks’

Niemand kon op 20 maart op hen stemmen,toch staan de kandidaten voor de Eerste Kamerfracties volop in de belangstelling. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden