’GroenLinks verschuift van de straat naar de staat’

den haag – - Illustratiever kan het bijna niet. Precies twintig jaar nadat een viertal partijen die de buitenparlementaire actie niet schuwden verder gingen als GroenLinks, lijkt de partijtop ongewild de laatste strengen met het actieverleden door te snijden. Partijleider Femke Halsema liet vorig weekend weten dat oud-fractieleider Mohammed Rabbae zijn aanklachten tegen Wilders niet namens de partij doet. Kamerlid Tofik Dibi vroeg zich hardop af of actievoerder René Danen niet zelf een partij kan oprichten. Rabbae zei zijn lidmaatschap op.

Een gecoördineerde actie tegen uitgesproken leden was het volgens de Kamerleden niet, maar het laat wel zien hoe lang het geleden is dat leden zich aan hekken bij de vliegbasis Volkel vastketenden of wekelijks door het hele land heen in vredeskringen stonden. Politicoloog Gerrit Voerman presenteert 22 november een bundel over twintig jaar GroenLinks ’Van de straat naar de staat?, GroenLinks 1990-2010’.

Hoort Rabbae met zijn strijd tegen Wilders niet meer bij GroenLinks?

„Rabbae voert een bepaalde vorm van buitenparlementaire actie en dat past steeds minder bij GroenLinks. Femke Halsema zegt dat Wilders binnen het parlement moet worden bestreden. De partijen waar GroenLinks uit is ontstaan, voerden acties bij de fabriekspoort, tegen kernenergie, enz. Die acties waren toen volgens de partijen ook van belang. Dat is gaandeweg verdwenen.

Partijen als de communistische CPN en de pacifistische PSP leverden ook weinig wethouders. Nu heeft GroenLinks lokaal een behoorlijke bestuurlijke slagkracht en in Den Haag wil de partij ook graag bestuurlijke verantwoordelijkheid.”

Vervreemdt Halsema de GroenLinks-politici in Den Haag zo niet van de oorspronkelijke achterban?

„De beweging van de straat naar de staat was ook al onder Halsema’s voorganger Paul Rosenmöller zichtbaar. De verschuiving van buitenparlementaire actie naar bestuurlijke verantwoordelijkheid is geleidelijk gegaan. Het deel van de achterban dat actie voert, is flink afgenomen, blijkt uit kiezersonderzoeken. Maar in deze hoek heeft men er nog wel moeite mee als er denigrerend over het actieverleden wordt gedaan. Dat zag je bijvoorbeeld toen Wijnand Duyvendak in opspraak was.”

Komt dit ook niet door de inhoudelijke verschuiving richting het sociaal-liberalisme?

„De sociaal-economische standpunten zijn inderdaad behoorlijk veranderd, maar de achterban is hier wel in meegegaan. Het congres steunt de lijn van Halsema nog altijd in meerderheid. Hier zit een interessante paradox. In de jaren negentig verwachtte GroenLinks veel meer van de staat bij het sociaal-economische verdelingsmechanisme, maar zaten ze in de marges van de politiek en hechtten ze belang aan buitenparlementaire actie. Nu verwachten ze minder van de staat op sociaal-economisch terrein, maar zijn ze meer gefixeerd op de parlementaire democratie. Wat wel zou kunnen, is dat GroenLinks en D66 nog eens fuseren. Tussen die partijen zijn heel veel overeenkomsten. In levensstijl, vrijzinnigheid, ze zijn positief over Europese integratie. Maar dat is puur speculeren.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden