GroenLinks huiverig voor PvdA-script

formatie | GroenLinks wil liever niet regeren met de VVD, maar gaat volgende week toch onderhandelen over een nieuw kabinet met die partij en met CDA en D66.

Vier partijen beginnen onderhandelingen over een nieuw kabinet, onder leiding van een informateur. VVD, D66, CDA en GroenLinks willen proberen om de grote onderlinge verschillen te overbruggen, zeiden de fractievoorzitters gisteren na een gezamenlijk gesprek met verkenner Edith Schippers.


Maar binnen de achterban van GroenLinks bestaat ernstige twijfel of regeren met de VVD wel verstandig is. Want de vrees is dat de partij van Jesse Klaver ondanks de grote verkiezingswinst veel water bij de wijn zal moeten doen in een mogelijk nieuw regeerakkoord.


In Leeuwarden heeft GroenLinks jaren de stad bestuurd in een college met de VVD. De samenwerking was wonderschoon, zegt voorzitter Stefan Falke. Maar landelijk, dat is een ander verhaal: "Voorzichtigheid is geboden", zegt hij over de formatieronde die volgende week begint. "Dit is een bijzonder momentum, het is de eerste keer dat we serieus onderhandelen. Maar ik hoop dat ze zich niet laten verblinden door het zicht op de regering."


De Friese voorzitter wijst op de PvdA, die na vier jaar regeren met de VVD keihard is afgestraft door de kiezer. Dat kan GroenLinks ook gebeuren, vreest hij, als meest progressieve partner van de vier, en bovendien de kleinste. Anderzijds: "Als wij het nu niet doen, is de kans groot dat een ander in het gat springt."


De jongeren in het CDA bijvoorbeeld zien meer heil in een coalitie met de ChristenUnie. Dan is voor GroenLinks de kans verkeken de idealen in de praktijk te brengen, overweegt Falke. Ook binnen de VVD bestaat daar een voorkeur voor. Alleen D66 is echt positief over een kabinet met GroenLinks. De ChristenUnie houdt de boot nog af.


Falke verwoordt de dilemma's . Voor de verkiezingen bleek uit het EenVandaag-opiniepanel dat ongeveer de helft van de GroenLinks-kiezers wél voelt voor regeren met de VVD. In Trouw adviseerde Theo Brand, voorzitter van de religiewerkgroep Linker Wang, mee te doen aan een centrum-groen kabinet. Gisteren schreef doopsgezind predikant Jannie Nijwening daarentegen dat GroenLinks zijn geloofwaardigheid dan verliest. Haar advies: "Doe het niet, Jesse."


Klaver maakte via Facebook duidelijk dat hij regeren met VVD, CDA en D66 serieus wil onderzoeken. De reacties zijn verdeeld. "Als GroenLinks de handen ineenslaat met D66 en daarmee Rutte kan overtuigen van een goed klimaat- en vluchtelingenbeleid, zie ik niet in waarom je vier jaar zou wachten", meent een van zijn facebookvrienden. Een ander zegt: "D66 wil je graag hebben, maar de VVD zal je crushen."


Erica Meijers, directeur van het wetenschappelijk bureau van GroenLinks, heeft die twee zielen in één borst. Ze kan begrijpen dat Klaver onderhandelt met de VVD, maar ze ziet grote risico's. "Wij willen verandering, maar lukt dat, in een overwegend rechtse coalitie?" Ze wijst op de grote verschillen, op sociaal-economisch gebied, maar ook in migratie en integratie.


GroenLinks moet uitkijken voor een geloofwaardigheidsprobleem als het in zee gaat met de VVD, zegt ze. Die partij heeft de afgelopen twee kabinetten 'enorm bezuinigd', en bij voorbeeld de kunst- en cultuursector 'kapotgemaakt'. Maar ook Meijers ziet de andere kant: "Er is nu wel een reële kans wat te doen. Als op links iedereen zijn poot stijf houdt, zijn er genoeg rechtse partijen die wel willen."

Eerst debat en dan Onderhandelen

De nieuwe Tweede Kamer debatteert dinsdag over de verkiezingsuitslag en de richting voor de kabinetsformatie. Daarna wijst de Kamervoorzitter een informateur aan om de onderhandelingen te leiden.


Vanaf woensdag kunnen de onderhandelingen beginnen. Maar omdat sommige partijleiders verplichtingen hebben in het buitenland, is er die week weinig tijd om al de diepte in te gaan. Echt onderhandelen kan daardoor pas in de week van 3 april.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden