GroenLinks en ChristenUnie komen terug aan tafel

Jesse Klaver (Groenlinks) en Gert-Jan Segers (Christenunie).Beeld ANP

Herman Tjeenk Willink, de nieuwe informateur, ziet voor een nieuw kabinet drie mogelijkheden. Dat is te zien aan welke fractievoorzitters hij de komende tijd spreekt: die van VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie. Op drie manieren kunnen die vijf samen een kabinet vormen dat een meerderheid heeft in zowel Eerste als Tweede Kamer - en een meerderheidskabinet is nadrukkelijk zijn plan.

Zo zal Tjeenk Willink proberen de vastgelopen gesprekken tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks los te wrikken. Ook zal hij aftasten of inmiddels wel gesprekken tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie mogelijk zijn. Maar ook een combinatie van alle vijf de partijen is denkbaar.

De ronde die Tjeenk Willink met deze vijf partijen van plan is te maken zal een korte zijn, schat hij zelf. Woensdag zei hij dat deze ronde in de kabinetsformatie -'mijn zesde', zei de ervaren kabinetssmid- niet lang hoeft te duren. "Gemiddeld duurden mijn informatierondes zo'n anderhalve week." Tjeenk Willink gaat dan ook pertinent geen leiding geven aan onderhandelingen. Hij ziet deze fase als een 'tussenfase'.

Brede opzet

Zijn opzet is breder dan Schippers, die zichzelf omschreef als 'procesbegeleider' van gesprekken. Minister van staat Tjeenk Willink ontvouwde woensdag tijdens een persconferentie de visie waarmee hij de komende dagen de besprekingen zal leiden. "Grote vraagstukken moeten een begin van een antwoord krijgen", zei hij. "Ik zal de partijleider vragen verder te kijken dan de komende vier jaar."

Zo maakte Tjeenk Willink meteen duidelijk dat wat hem betreft nu wordt gesproken over de uitvoering van het klimaatakkoord van Parijs. Ook wil hij dat de partijen praten over de problemen die zich bij zowat een derde van de bevolking opstapelen op het gebied van arbeid, gezondheid, inkomen en opleiding. 'Ongemakkelijke feiten', noemt hij dat. "Ik althans voel me daar ongemakkelijk bij." Ze maken, zegt hij, de noodzaak om verantwoordelijkheid te nemen groter.

Wat betreft de oplossingen gaf hij ook richting: die zoekt hij in de rechtsstaat. "Voor mij staat het begrip 'democratische rechtsstaat' centraal. Het is misschien de enige overgebleven gemeenschappelijke basis waarop met diversiteit en onzekerheid kan worden omgegaan." Hij wees op de rol van de internationale rechtsorde en de sociale grondrechten in de bescherming van minderheden.

Perspectief

In een lange inleiding wist hij een perspectief te schetsen waarin alle partijen iets van zichzelf kunnen terugvinden. Het CDA was gelukkig met de oproep om het maatschappelijk middenveld bij beleid te betrekken, GroenLinks kon erkenning vinden in de zinnen over klimaatverandering. Tegelijk kon de ChristenUnie zich laven aan de woorden over de bescherming van minderheden en de VVD aan die over het mogelijk verdienen aan de oplossing van het klimaatprobleem.

Migratie, het onderwerp waarop besprekingen met GroenLinks eerder vastliepen, gaf hij extra aandacht. Ook dat plaatste hij in een breder perspectief. "Het gaat om meer dan de keuze tussen welkom heten en tegenhouden."

"De kunst is volgens mij fractievoorzitters tot conclusies te brengen die ze zelf trekken maar die ze zonder informateur niet zouden hebben bereikt", zei de nieuwe informateur. Na zijn persconferentie begon Tjeenk Willink meteen met het echte werk. Vanmiddag nog sprak hij VVD-leider Mark Rutte en Sybrand Buma van het CDA.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden