Groenland koerst af op onafhankelijkheid

Traditioneel geklede inwoners van Groenland. (AFP)

De inwoners van de Deense regio Groenland mogen dinsdag beslissen over meer autonomie. Het verwachte ja is de eerste stap naar volledige onafhankelijkheid, hoopt de meerderheid van de ruim 56.000 Groenlanders.

Een ja brengt in ieder geval de erkenning van de oorspronkelijke bevolking dichterbij, aldus de hoogste vertegenwoordiger van Groenland voor het buitenland, Per Berthelsen. „Wij zijn een volk, en dat wordt nu eindelijk gerespecteerd.” Ooit werden de inwoners minachtend Eskimo's genoemd. Daarna waren de Inuit, zoals de oorspronkelijke Groenlanders zichzelf noemen, slechts een van de vele bevolkingsgroepen binnen het Deense koninkrijk. Nu wordt het Groenlands een officiële taal, aldus Berthelsen.

De Denen namen het grootste eiland ter wereld in de Middeleeuwen in bezit. In 1979 kreeg Groenland zelfbestuur. De huidige Deense premier Anders Fogh Rasmussen blijft benadrukken dat het de voormalige kolonie volledig vrijstaat onafhankelijk te worden: „Groenland bepaalt zelf wanneer de tijd rijp is voor een eigen staat.”

Vooralsnog willen de Denen nog wel een woordje meepraten als het om de nog niet ontgonnen rijkdommen van Groenland gaat. Mochten de winning van olie en mineralen omgerekend ruim 10 miljoen euro per jaar gaan opleveren, dan begint Kopenhagen meteen zijn subsidies aan de Groenlanders af te bouwen. Nu ligt het eiland nog aan een Deens infuus van jaarlijks 3,2 miljard kronen (zo'n 430 miljoen euro).

Als Groenland autonomer wordt, blijft een groot deel van de buitenlandse politiek een zaak van de regering in Kopenhagen. Een deel van de Groenlanders vindt dat ook maar beter zo. De politici in de Groenlandse hoofdstad Nuuk zouden een slechte reputatie hebben. Nee-stemmen tijdens het referendum zijn dan ook mogelijk een protest tegen corruptie en het onvermogen van de Groenlandse regering om sociale problemen op te lossen.

Het aantal zelfmoorden in Groenland is een van de hoogste ter wereld. In 2005 waren er per 100.000 inwoners ongeveer honderd suïcides. Een op de vier jonge vrouwen in Groenland heeft weleens een zelfmoordpoging gedaan. Volgens onderzoekers krijgen de jongeren op het Groenlandse platteland weinig kansen zichzelf te ontplooien.

Deense wetenschappers zijn echter optimistisch over de toekomst. „Voor de Groenlandse maatschappij gaan de klimaatveranderingen zeer gunstig uitpakken”, aldus de onderzoekers. Aan de westkust verdwijnen weliswaar steeds meer ijsbergen door het broeikaseffect. Ook begint het eeuwige ijs op Groenland te smelten door de opwarming van de aarde. De klimaatveranderingen hebben echter ook hun voordelen. Bodemschatten zoals olie worden makkelijker toegankelijk. De Deense deskundigen voorspellen ook een agrarische revolutie.

Akkerbouw en veeteelt zijn in het koude klimaat nauwelijks mogelijk. Maar in de nabije toekomst kunnen de Groenlanders op grote schaal broccoli en aardappelen gaan telen. Zij worden daardoor uiteindelijk onafhankelijk van de dure invoer van landbouwproducten. Een liter verse melk kost nu vier euro, ruim drie keer zoveel dan in Kopenhagen. Het nu nog witte Groenland gaat zijn naam weer met recht dragen, is de verwachting.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden