Groenewold nog geen prima donna

Drie weken geleden, op het EK in Hamar, mocht Renate Groenewold heel even aan een gouden medaille ruiken. Heel even de illusie koesteren dat zij in de nabije toekomst, na het toch ooit onvermijdelijke afscheid van Gunda Niemann, de prima donna van het vrouwenschaatsen wordt.

Johan Woldendorp

Dat laatste kan ook na haar mislukte WK allround (vijfde) nog altijd, maar op de Pettit-ijsbaan van Milwaukee werd het de Groningse - én haar trainer Gerard Kemkers - duidelijk dat de weg naar dat doel een stuk langer is geworden.

Het beeld van de laatste twintig jaar werd ook nu weer gekopieerd. Op het Europees kampioenschap is de motivatie bij de Duitsers soms zo ver te zoeken dat schaatssters uit andere landen nog kunnen meesnoepen uit de ruif. Op WK's blijft de hegemonie van de oosterburen onveranderd groot. Het was omdat Anni Friesinger op de 500 meter viel, anders zou het erepodium een perfecte weerspiegeling van het open Duitse kampioenschap zijn geworden.

Tot de slotafstand was het slechts een discussiepuntje bij welke vroegere DDR-adept de titel terecht zou komen. Voor de negende keer bij Gunda Niemann, of voor het eerst bij Claudia Pechstein, die al vier keer op rij tweede was geworden. Het werd nipt Pechstein. Ruim vijf seconden mocht ze op de afsluitende 5000 meter verliezen op de veterane, die verbeten aanvallend in de laatste kilometer 3,7 terugpakte.

Het was een memorabel moment, de mondiale titel in andere Duitse handen te zien belanden. Sinds 1991 stond Niemann vrijwel onafgebroken aan de wereldtop. Alleen in '94 maakte Hunyady van haar afwezigheid gebruik om voor even de macht te grijpen. Maar het is te prematuur om de 33-jarige schaatsster af te schrijven. Ter illustratie: de vorige maand verbeterde ze nog twee wereldrecords.

De Nederlandse delegatie kon niet aan het Duitse geweld tippen, op geen enkele afstand. Annamarie Thomas en Marieke Wijsman waren figuranten, Tonny de Jong is als enige slechter gaan rijden onder kampioenenmaker Peter Müller. ,,Ze heeft dit seizoen te hard getraind'', bekende hij, om er Amerikaans optimistisch aan toe te voegen dat de comeback van zijn 'koningin' een kwestie van tijd is. ,,Misschien is ze op de WK afstanden alweer terug'', hoopt Müller.

Als enige vrouw in de Spaarselect-ploeg traint ze uitsluitend met mannen. Zelf wil ze niets liever, maar het is de vraag of ze op die manier niet voortdurend in het 'rood' rijdt en daardoor zichzelf langzaam sloopt. Net als in Hamar was ze ook in Milwaukee amper vooruit te branden.

De terugval van Renate Groenewold is van een andere orde, en zo op het oog een incidentele. De sprint liep zaterdag al stroef en ook op haar favoriete drie kilometer, de afstand waarop ze een week eerder in Calgary nog het Nederlands record had aangescherpt, wierp ze de ketens niet af. Groenewold reed tegen iemand (Niemann) die nog lang niet van plan is zich van de troon te laten stoten. Duizend meter bleef ze in het spoor van de geweldenaarster uit Erfurt, die vervolgens na één verbluffende demarrage uit haar zicht verdween.

Vooraf had Kemkers zijn pupil al uit het hoofd gepraat een hogere doelstelling dan de derde plaats na te streven. De score van 4.14,83 was op het zware ijs in Milwaukee zeker drie seconden onder haar niveau. ,,Ik miste een stuk vermogen in mijn benen'', probeerde ze naar een verklaring te zoeken. ,,Vorige week ging het ook niet goed, maar reed ik toch 4.05. Daarom dacht ik dat ik hier ook wel hard kon rijden.''

Ook voor Kemkers was het een hard gelag - ,,ik stapte vrijdag in bed met het idee dat het weer een leuk weekeinde zou worden'' - maar hij probeerde meteen positieve punten te ontdekken. ,,Ik heb mooi materiaal om volgend seizoen mee aan de slag te gaan.''

Groenewold boekte deze winter een enorme progressie. De verandering van werkklimaat was een rigoureuze. Een nieuwe trainer die met haar de dialoog aangaat, een gemengde groep, maar ook een heel ander, veel strenger voedingsregime en het kweken van de mentale hardheid die bij een topsporter hoort. De mens Groenewold is een warme persoonlijkheid, de sporter Groenewold is hard voor zichzelf en anderen.

De schaatsster danste, aangedreven door bijna wekelijkse recordverbeteringen, op de wolken. Het is niet meer dan logisch dat ze een keer weer op aarde zou landen. Het moment waarop dat gebeurde, was slecht getimed. ,,Ze stak een beetje boven zichzelf uit'', analyseert Kemkers. ,,Misschien hebben we na het EK iets te veel in een euforie verkeerd. Rond oud en nieuw hebben we het er al met elkaar over gehad dat het een keertje mis zou gaan.''

Vorig jaar beëindigde Groenewold een slecht WK als twaalfde, nu werd ze door een betere tweede dag nog vijfde. Optisch stond ze stil in een lange file op weg naar de top. De realiteit is een andere.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden