Weblog

'Groene stroom kan niet zonder slim net'

Als manager Innovatie is Han Slootweg mede verantwoordelijk voor deze buurtbatterij in Etten-Leur. Beeld Enexis
Als manager Innovatie is Han Slootweg mede verantwoordelijk voor deze buurtbatterij in Etten-Leur.Beeld Enexis

Ik kan dan wel heel erg tegen slimme meters zijn, een duurzaam energiesysteem zal niet zonder slim net en slimme meters kunnen. Dat is althans de mening van Han Slootweg, deeltijdhoogleraar Smart Grids in Eindhoven.

"De slimme meter is op een bijzonder ongelukkige manier gelanceerd, overhaast naar voren gehaald. In Nederland heb je er nu nog weinig aan." Han Slootweg, die naast zijn werk aan de TU Eindhoven ook manager Innovatie is bij netwerkbedrijf Enexis, heeft wel begrip voor mijn frustraties rond de slimme meter.

Volgorde verkeerd
Nederland heeft volgens de specialist Smart Grids de verkeerde volgorde toegepast: "Slimme meters zijn pas zinnig als je eerst met duurzame energie aan de slag gaat. Dan onstaat op den duur vanzelf behoefte aan een slim net met slimme meters. Zie wat er in Duitsland en Denemarken gebeurt. Daar komt nu zo'n 20 tot 25 procent van de stroom uit zon en wind. Nu lopen ze in die landen tegen problemen aan die met slimme netten opgelost moeten worden."
In Nederland is de slimme meter al jaren geleden aangekondigd, werd er twee jaar geleden in Den Haag toe besloten en wordt hij nu ingevoerd.
"Maar we hebben hier nog amper duurzame energie en dus ook nog geen slimme meter nodig", aldus Slootweg. "We hadden eigenlijk helemaal geen argumenten om hem in te voeren", zo bevestigt Slootweg een geluid dat ik al eerder bij een ander bedrijf uit de energiesector te horen kreeg.
Volgens mij is echter altijd gezegd dat de slimme meter nodig was om ons dreigende piekstroomprobleem op te lossen. Slootweg: "Ach, ook dat is er als argument bijgehaald, maar piekstroom was en is niet echt een probleem." Wat mij me dan weer verbijsterd doet afvragen wat dan wél de reden moet zijn geweest om een privacy-onvriendelijke investering van zo'n zeven miljard euro aan de Nederlandse samenleving op te dringen; maar dit terzijde.
"Je moet het slimme net en die die slimme meter pas invoeren als het zinvol en legtiem is, dus over een paar jaar misschien. En zeker niet onder drieging van gevangenisstraf, zoals een paar jaar geleden werd bedacht." Toen had de Tweede Kamer als besloten dat consumetnen die de slimme meter in huis weigerden, daarvoor als crimineel de cel in zouden moeten. Gelukkig kwam de Eerste Kamer nog net enigszins bij zinnen en schrapte dit krankzinnige stukje inde slimme-meterwet.

Privacy
Maar moet ook volgens Slootweg de slimme meter straks onze privacy gaan aantasten? "Nee, de regie ligt altijd bij de gebruiker. Er zijn twee wegen die bewandeld kunnen worden, die van de financiële prikkel en die van de techniek."
"Bij een financiële prikkel kun je als stroomverbruiker altijd alles doen op het moment dat jij dat wilt. Maar je krijgt wel te horen wanneer je dat extra geld kost; wanneer de stroom dus duur of goedkoop is. Dan moet je er dus zelf aan denken dat je je wasmachine niet op een duur moment laat draaien."
De technische oplossing houdt in dat je het energiebedrijf vrijwillig de mogelijkheid geeft om jouw apparten in huis aan en uit te zetten in ruil voor een bepaalde vergoeding of voordeel. Maar dat dan wel binnen een bepaalde bandbreedte van de stroomprijs. De wasmachine mag bijvoorbeeld alleen werken als de stroom goedkoop is, of als je zonnepanelen volop stroom leveren. Je warmtepomp daarentegen, die straks de cv vervangt, moet ook bij hogere stroomprijzen kunnen werken omdat je thuis nooit in de kou wilt zitten."
Heb je zelf batterijen in huis of ben je aangesloten op een buurtbatterij, dan is ook dan een slimme meter gewenst. Die moet dan meehelpen om de stroom zo voordelig mogelijk te verdelen over apparaten in huis, opslag in de batterij of teruglevering aan het net.

Zelfde meter?
De nu al gedane investeringen in slimme meters zijn volgens Slootweg geen weggegooid geld. "De huidige slimme meter is, iets anders toegepast, straks prima bruikbaar voor het duurzame, slimme net. Wij zijn bij Enexis nu al bezig met wasmachines die wassen als de zon schijnt of de stroom goedkoop is, dankzij zo'n slimme meter."
Daarmee jaagt Slootweg me dan toch weer in de gordijnen. Want de huidige slimme meter is technisch in staat om mijn actuele verbruik thuis door te geven aan hackende dieven en energiebazen in Berlijn, Parijs en Moskou, en die bazen in staat te stellen mijn wasmachine uit te zetten.
Die meter komt er bij mij dus niet in. Wil ik óóit deelnemen aan een slim net, dan moet dat via aan meter die die bigbrother-mogelijkheden niet heeft. Want alles wat technisch mogelijk is, zal ooit worden (mis)bruikt.
Ik wil een meter die technisch alleen de weg van de financiële prikkel mogelijk maakt. Dan regelen mijn apparaten thuis straks zelf wel dat ze me niet op kosten jagen.
Misschien dat Slootweg toch nog eens naar Southampton moet.

Dit is deel 9 in een serie over energie-opslag. In de volgende aflevering hoop ik in te gaan op de reacties die op alle afleveringen zijn binnengekomen. (Opslag 9)

(Correctie: er stond aanvankelijk een foto bij dit artikel van een man die niet Han Slootweg bleek te zijn. Vrijdagavond is juiste foto geplaatst.)

Volg de energiediscussie ook op Twitter: @VincentDekker4.

Han Slootweg: Slimme meter dom gelanceerd. Beeld Enexis
Han Slootweg: Slimme meter dom gelanceerd.Beeld Enexis
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden