Groene baretten beloond voor moed

Ook postuum eerbetoon voor gesneuvelde commando

Hoe tragisch ook, het overlijden van Kevin van de Rijdt toont precies de kracht van het Korps Commandotroepen. Commando's zijn bereid risico's te lopen, denken altijd een stap vooruit, en laten nooit een man achter.

Het zijn ook die eigenschappen waaraan het Korps de Militaire Willemsorde heeft verdiend, de oudste en hoogste Nederlandse militaire onderscheiding. In de woorden van koning Willem-Alexander, voordat hij gisteren het bijhorende versiersel vastspelde aan het vaandel van het Korps: "De commando's kunnen zich meten met de beste special forces ter wereld. Zij hebben bij uitstek laten zien wat moed, beleid en trouw onder de zwaarste omstandigheden inhouden."

Het Korps kreeg de dapperheidsonderscheiding gisteren op het Binnenhof in Den Haag voor het optreden in Zuid-Afghanistan van 2005 tot 2010. Voor het eerst voerden commando's toen zelfstandig operaties uit. Andere eenheden dienden hen ter ondersteuning. In extreme omstandigheden: temperaturen boven de veertig graden zijn niet ongebruikelijk in het woestijngebied bij de grens met Pakistan.

Gedurende het eerste jaar leerden de 'groene baretten' het land en de inwoners kennen. Veel tegenstand van de Taliban of Al-Qaida was er niet. Dat veranderde toen het Korps in 2006 Uruzgan in kaart ging brengen. "Vechtend verkennen", noemt Willem-Alexander hun aanpak. In kleine pelotons trokken commando's de onherbergzame provincie in. Daarbij gingen zij de Taliban niet uit de weg. En de Afghaanse strijders wilden geen terrein verliezen aan de Nederlandse militairen.

Soms duurden de confrontaties dagenlang. Het Korps is erop getraind, zegt één van de commando's in een boek van het ministerie van defensie, dat gisteren verscheen: "Ze houden je niet voor niets zo lang wakker tijdens de opleiding. Ik heb het nut ervan gemerkt tijdens de langdurige gevechten, die ook 's nachts plaatsvonden. Je blijft alert."

Willem-Alexander noemde nog een wapenfeit: voor het eerst in zestig jaar sprongen negen parachutisten van het Korps uit een vliegtuig. "Diep in vijandelijk gebied. Eén van hen sprong met een Afghaanse tolk aan de borst." De koning somde op: het Korps voerde in Afghanistan meer dan 170 operaties uit, waarbij het 110 keer in gevecht verzeild raakte.

Eén van die gevechten eindigde dus dramatisch, op 6 september 2009, toen Kevin van de Rijdt om het leven kwam. Voor de commando's staat altijd voorop: 'Never leave a man behind'. Dus gingen zes man terug om onder vijandelijk vuur Van de Rijdt te redden. Hij bleek al overleden. De zes kregen al een dapperheidsonderscheiding. Van de Rijdt is nu postuum gelauwerd: de Willemsorde is voor alle commando's en oud-commando's.

Orde gaat terug tot slag bij Waterloo

De Militaire Willems-Orde werd in 1815 ingesteld. Dat jaar ontving Willem II de onderscheiding, voor het aanvoeren van de Nederlandse troepen bij Waterloo. Door de jaren heen kregen verschillende eenheden de Willems-Orde, waaronder het Korps Mariniers, de Koninklijke Luchtmacht en het Regiment Van Heutsz. De Poolse 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade kreeg de Orde in 2006, voor de inzet bij Arnhem in 1944. Het Korps Commandotroepen is de eerste Nederlandse eenheid sinds 1947 die de onderscheiding krijgt. De afgelopen jaren kregen twee commando's al de Willems-Orde voor hun inzet in Afghanistan: Marco Kroon in 2009 en Gijs Tuinman in 2014. Kroon kreeg de dapperheidsonderscheiding vanwege zijn leiderschapskwaliteiten tijdens nachtelijke aanvallen van de Taliban. Hij raakte later in opspraak vanwege vermeend cocaïnegebruik en het bezit van wapenbezit. Voor drugsbezit werd hij vrijgesproken. De twee andere nog levende militairen die individueel de Willems-Orde kregen, zijn de Brit Kennet Mayhew (1917) en de Amerikaan Edward Fulmer (1919). Mayhew was gisteren aanwezig in Den Haag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden