Groen licht toont succes gentechniek

De biologen keken ernaar en zagen dat het goed was: hun fruitvliegen hadden gifgroene ogen, precies volgens plan. De nieuwe gentechniek, bedoeld om te controleren of ingebouwde genen 'aanslaan', bleek te werken.

ONDER REDACTIE VAN JOEP ENGELS

De wetenschap zat er al jaren mee in haar maag: als je een gen inspuit in een bevruchte eicel die uitgroeit tot een insect, hoe kun je dan zien of dat gen echt functioneert? Er is uiteraard geen beginnen aan om elk insectje te onderwerpen aan een genetische test, zeker niet bij grote proeven met hordes fruitvliegjes.

Duitse biologen hebben nu een oplossing, melden ze in Nature (25/11): ze verrijken het ingespoten DNA met een extra gen, afkomstig van de kwal Aequorea victoria, die groen fluoresceert. Als insectenembryo's dit genenmengsel ontvangen, krijgen ze gifgroene ogen. Zo verraden ze direct of ze het DNA hebben geïncorporeerd.

Deze eenvoudige truc is al jaren geleden bedacht, maar toen werkte hij nog nauwelijks. Het groene signaal bleek erg zwak, zodat de onderzoekers veel moeite hadden om het te detecteren.

De Duitse biologen wilden het prachtconcept echter niet zomaar weggooien, dus gingen ze op zoek naar een methode om het signaal feller te maken. Vóór het 'groene gen' plakten ze een zogeheten 'promoter', een stukje DNA dat ervoor zorgt dat het achterliggende gen actiever wordt. Daardoor rolde er meer groen eiwit uit de DNA-machinerie. En dat zagen de onderzoekers terug in de ogen van het fruitvliegje en een kever (Tribolium castaneum). De kleur dook niet alleen op bij volwassen dieren, maar ook bij larven en poppen. Na zes generaties hadden de insecten nóg groene ogen, wat betekent dat het gen zeer stabiel was ingebouwd.

De fruitvlieg en de kever zijn 250 miljoen jaar geleden uit elkaar geëvolueerd. Als de methode geschikt is voor zulke verschillende dieren, dan werkt hij volgens de biologen bij alle insecten. Ze verwachten dat de oogkleuring van pas komt bij onderzoek naar de genetische modificatie. Dat heeft een hoge prioriteit, omdat de versleuteling van kevers nuttig kan zijn bij de bestrijding van plagen en ziektes in de akkerbouw. De biologen hopen dan ook dat hun techniek een grote vlucht gaat maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden