Column

Groen evangelie

Sylvain Ephimenco

In de groene kerk waar groene priesters het groene woord verkondigen, is er straks geen plaats voor twijfel. Er blijft maar één groene waarheid over, ontdaan van alle kwaadaardigheden, en dus van wetenschappelijke nuanceringen. Want geloven in Moeder Aarde, de almachtige en barmhartige, is met gesloten ogen de thermostaat op 15 zetten en onder de douche plassen.

In fase 2 van de groenisering van de samenleving zullen we eens in de week een grote boodschap in de dichtstbijzijnde bloemenbak of rozenstruik deponeren. Goed voor de waterhuishouding en de biologische plantengroei. Dat is het fijne van dit nieuwe geloof: je mag irrationaliteit en dogmatisme, die aan alle religies inherent zijn, ook op de groene leer toepassen.

Even serieus: wie duurzaamheid, ecologisch bewustzijn en verantwoord omgaan met de natuur in een religieuze mal wil gieten, neemt een aantal risico's. Recente seculiere geloven, ook wel ideologieën genoemd, hebben in het verleden een spoor van verwoestingen achter zich gelaten. Op gebied van duurzaamheid en het reduceren van milieubedreigingen, heb ik liever een nuchter en verhelderend debat tussen verschillende standpunten dan de ecoviering op een altaar van zeewier van de Groene Khmer met zijn rotsvaste overtuiging.

Liever ook de wetenschappelijke studie over genetisch gemanipuleerde groenten dan de aardappelrooier met bivakmuts die in het holst van de nacht zijn ecoterroristische actie ten uitvoer brengt. Ja, zeker, onze moeder aarde verdient respect en gestructureerde bescherming. Niet uit blinde devotie, maar vanuit een gezamenlijk belang dat de toekomst van onze kinderen moet verzekeren. Het is waar dat het geloof in staat is verborgen krachten naar boven te halen die de mensheid kunnen dienen. Maar die krachten kunnen evengoed een destructief karakter aannemen. Want elk geloof herbergt ook duistere facetten als fundamentalisme, absolutisme en onderdrukkend radicalisme.

Als een religie - groen, rood of zwart - niet meer aan de (wetenschappelijke) werkelijkheid wordt getoetst, dan krimpt de ruimte voor verdraagzaamheid. Dan wordt de afvallige of de ongelovige snel van ketterij beticht. Wat de Groene Catechismus betreft, lijkt me dat dissidente geluiden als die van filosoof Jaffe Vink afgelopen zaterdag in Trouw, heilzaam kunnen werken. Maar sommige reacties van 'gelovigen' op zijn stuk waren ronduit agressief en lieten geen ruimte voor discussie. Een voorproefje van de orthodoxie die het groene geloof kan genereren?

Vink schreef dat de Albert Heijn bij het Museumplein een 'paradijs' zou zijn geweest voor de aardappeleters uit het befaamde schilderij van Vincent van Gogh. 'Deerniswekkende' blasfemie, zoals een lezer rapporteerde, of eerder een waarheid als een koe? Zet armoezaaiers uit de 19de eeuw met holle maag en een gereduceerde levensverwachting in die winkel en ze zullen zich inderdaad in het paradijs wanen. Wie dat niet wil inzien, moet een tijdje in dat schilderij kruipen en, zwaaiend met zijn groene evangelie, proberen de verbaasde aardappeleters te bekeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden