grijs

Verven of niet? Als de eerste grijze haren zich aandienen, moet je een besluit nemen. Accepteren, camoufleren of provoceren?

Ik accepteer alle dingen van het leven, maar niet dat ik grijs word. Nu nog niet", zegt Françoise. Ze zit in de stoel bij haar vaste kappersadres in Den Haag. De eigenaar van de zaak, Barbera Sterk: "Ik denk voor mezelf zovaak aan stoppen. Maar dan zeggen die meiden hier dat ik toch beter weer een mooi kleurtje in m'n haar in kan doen".

Wie zich het eerste grijsmoment voor de spiegel herinnert, kent het lastige proces erna. Doe ik net of er niets aan de hand is? Of grijp ik naar de verfkwast? In beide gevallen niet iets om aan de grote klok te hangen. Wie kiest voor de kleurpot, praat er liever helemaal niet over.

Haar verven blijft omgeven door taboes en diepe geheimzinnigheid. Terwijl het voor veel vrouwen en mannen net zo'n badkamergewoonte is als tandenpoetsen.

Om toch in dit labyrint van stralende tinten of rustige grijsdekking door te dringen ga ik eerst maar eens op productverkenning bij de drogist. De producten voor vrouwen staan hier massaal opgetast, zou ik daar als man naar mogen grijpen? Een middeltje van het type Igora Botanic levert 'een vriendelijke kleuring' op, vijftien wasbeurten houdbaar. Het haar zal gezond en glanzend blijven. "Met kleuren als Havana, Rosewood en Bamboo ga je terug naar de natuur en kom je in aanraking met de echte wereld", meldt de verpakking van deze spoeling die bijna vijftig euro kost.

Verdwalen dreigt tussen al die aanbiedingen van Schwarzkopf, L'Oreal, Garnier en Guhl. Ze bieden hun vrouwelijke klanten voor gemiddeld vijftien euro chocoladebruin, lichtgoudblond of coupe de soleil, in eindeloze subtiele varianten. Waarbij dit jaar, begrijp ik, de nadruk ligt op zacht genuanceerde, liefst gemixte kleuren, geen knallende contrasten zoals hoogblond.

Onderin de schappen weggestopt staat een veel kleiner rijtje haarverfproducten voor mannen. 'Just for Men' levert er een kammetje bij en 'vermindert geleidelijk grijze haren'. 'Touch of Grey' is voor verzorgde mannen 'die niet al hun grijze haren kwijt willen'.

Met het pakje 'Just for Men' zo nonchalant mogelijk in m'n handen voel ik me ronduit ongemakkelijk in deze drukke winkel - alsof ik een greep doe in het damesondergoed bij de Hema. Naast me voeren een paar vriendinnen onbekommerd discussie over hun nieuwe kleur. De man die op mijn doosje staat afgebeeld, is minder grijs dan ik en ook nog eens van een type dat me niet aanstaat.

Ik weeg mijn argumenten, hoewel ik de uitslag al weet. Op zichzelf heb ik wel bewondering voor mannen die hun haar pikzwart durven verven. Als een circusdirecteur of een mooi verlopen nachtclubeigenaar. Zo opzichtig nepzwart, daar valt niet mee te spotten. De gitzwarte route wordt het dus niet. En een beetje verven, zoals 'Touch of Grey' suggereert, vind ik een laf compromis. Wat te doen?

Als ik de persoonlijke beweegredenen probeer te ontdekken van al die gebruikers die wél zijn gezwicht, stuit ik op argwaan. Als onderzoekende man krijg ik van veel vrouwen aanvankelijk achterdochtige blikken, als ik het naadje wil weten over hun huidige haarkleur. Toch geven ze uiteindelijk wel antwoord.

Bij mannen gaat de deur dicht. Ze zwijgen stug na de simpele vraag: Doe jij een kleurtje in je haar? Een man vertelt: "Ik heb een zeer hechte vriend van wie ik al tien jaar vermoed dat hij verft. Ik vraag het niet en hij zal er ook nooit over beginnen".

Klopt de indruk dat er de laatste tijd steeds meer vrouwen zijn die stoppen met het kleurpotjesgedoe, moe van de strijd tegen de eeuwige uitgroei? "Welnee", relativeert Barbera Sterk van kapsalon Haagse Kopjes deze zogenaamde trend van sterke, bewust grijze vrouwen. "Wij hebben nog nooit zoveel geverfd als nu." Achterin haar zaak zit Françoise, een klant van rond veertig bij wie de henna net wordt uitgespoeld. Ze is weer voorzien van een mooie donkere mahoniekleur. Ze peinst niet over stoppen. Françoise: "Vrouwen van mijn leeftijd die ophouden met kleuren, brengen dat als acceptatie van het grijs zijn. Ik betwijfel dat. Ik denk dat ze niet accepteren maar juist provoceren. Ze zien het in werkelijkheid als een vorm van verzet: kijk mij eens stoer grijs zijn." Zelf peinst ze niet over zo'n verzetsdaad. "En ik heb best mooie grijze haren van mezelf hoor".

Barbera Sterk herkent het taboe bij de kleurende mannen. "Klopt, die praten er niet graag over." Trouwens, ze heeft niet zoveel met camoufleren van mannelijk grijs. "Onzin, al dat geverf bij oudere mannen. Wat ik wel superleuk vind, is als jongeren gewoon eens een ander kleurtje nemen. Jonge mannen worden sprekender van één of ander hip modetintje. Bij een grijze man vind ik verven aanstelleritus".

Tien kilometer verderop bij de Scheveningse kapperszaak van Fred Spaans kennen ze de masculiene gevoeligheden ook. "Mannen ontkennen het, alleen wij weten het", zeggen Fred en zijn zoon Remi. "Vrouwen steken het niet onder stoelen of banken. Die vertellen wel openlijk rond welke kapper goed kan kleuren".

De cijfers liegen niet. In salon 'Kappers aan Zee' behandelen vader en zoon Spaans wekelijks een stuk of vier, vijf mannen op dertig vrouwen. "Een procent of 15 dus. Dat mannelijk aandeel kun je volgens mij landelijk ook wel aanhouden". Is de vervende grijze man een aansteller? Zij vinden van niet. Remi Spaans: "Je toont toch jonger. Ik ken iemand met hele mooie donkere ogen. Als hij stopt, is zijn haar helemaal wit. Die gaat echt wel door met verven. En niemand weet het."

De valkuilen bij al dat gegoochel met haar en bijhorend imago duiken vooral op bij mensen die veelvuldig in de media verschijnen. Neem politici, bij wie de tv-camera's genadeloos elke kleurverandering registreren. Het levert vooral mannen problemen op. Hillary Clinton kon in de afgelopen jaren ongestraft haar stijl veranderen; van meelevende, blonde First lady met luchtige korte lokken en af en toe een haarband, naar de grijzende, krachtige minister van buitenlandse zaken met een superstrakke paardenstaart. Niemand piept. Best interessant waar Hillary qua ververij mee bezig is.

Maar de Duitse toppoliticus Gerhard Schröder veroorzaakte met zijn strakzwarte haardos discussie van München tot Berlijn in de jaren dat hij bondskanselier was. Hij vond destijds de 'beschuldiging' dat het zwart uit een potje kwam zo infaam en vernederend dat hij een kort geding begon tegen het persbureau dat dit had geschreven.

De republikeinse presidentskandidaat Mitt Romney reageert nog elke keer als door wesp gestoken als Amerikaanse media schrijven over zijn verdacht ideale kleurschakering: mooi donker met licht grijzende slapen. Van Vladimir Poetin tot de nieuwe Spaanse premier Mariano Rajoy: ze schoten allemaal in de kramp toen het vergrootglas op hun kapselkleur werd gelegd. Sivio Berlusconi deed er tenminste niet moeilijk over. Geert ook niet. En als we toch bezig zijn: Pim schijnt gezegd te hebben dat mannen met geverfd haar niet kunnen deugen.

Mannelijke politici hebben meer last van de regel die voor hun vrouwelijke collega's minder geldt: kleurverandering zaait twijfel over je authenticiteit en moet zeer voorzichtig en geleidelijk gebeuren. De kiezer denkt al gauw: nu hij zijn haarkleur verandert, wat is er dan nog meer aan hem veranderd?

Beslissen we bij de drogisterij of de kapper louter op basis van een puur persoonlijke afweging? Niet altijd. Je kunt wel vinden dat een fris kleurtje niet zo nodig is, maar het bedrijf waar je werkt kan er anders over denken. Bij de KLM geldt beslist geen verbod op grijze haren bij stewards en stewardessen. Maar de bedrijfsleiding waardeert het zeer wanneer lelijke grijsheid wordt weggeschilderd.

Of andersom. Een zakenman die veel in Japan komt kan zijn haar misschien beter niet zwart verven. Want in Tokio vinden ze grijs haar juist een duidelijk teken van veel wijsheid, zegt een ervaringsdeskundige.

Toekomstige generaties kunnen wellicht op jongere leeftijd al kiezen of ze grijs willen worden of niet. De wetenschap schijnt vlak voor een doorbraak te staan. Cosmeticagigant L'Oreal kondigt namelijk al geruime tijd het jaar 2013 aan, alsof het de Mayakalender betreft. In 2013 wordt een pil gepresenteerd tegen grijs haar. Die moet dan wel preventief worden geslikt. Voordat het toeslaat.

Terug tussen de schappen bij de drogist. Moet ik mijn grijze bos haar tot een probleem verklaren? Dan zou dat een erkenning zijn van het ouder worden. Negeren lijkt me de beste weg. Trouwens, er zijn andere rolmodellen om me aan te spiegelen dan die flauwe vent op dat pakje. Sean Connery, George Clooney, dat zijn mijn grijze helden. Ik zet het spul terug en verklaar de persoonlijke afweging voor gesloten. ¿

Wat doet u - verft u, of vindt u grijs mooier?

Stuur uw reacties naar tijd@trouw.nl

'Ik wil bewust grijsloos leven'
Joke Vroegindeweij, psychologe (47): "Stoppen met verven en voor m'n grijze haren kiezen? Mij niet gezien. Ik ben meer van de stroming 'bewust grijsloos leven'. Vrouwen die bewust voor hun grijs kiezen doet me toch teveel denken aan de Dolle Mina's zonder bh. Nou, dat ze gaan hangen weten we allemaal en dat grijs niet de kleur van de dynamiek is lijkt me ook duidelijk.

Een grijze vrouw van dertig kan wel cool zijn en heel apart. Maar zij is wel rimpelloos. Als ik als vrouw van 47 aan het schoolplein sta met hoge hakken en leuke kleren maar grijs haar, dan hoor ik toch al snel om me heen: Is dat je oma?

Het is nu eenmaal een snelle samenleving, waarin behoefte is aan veranderingsgezinde mensen. Kijk, de gemiddelde personeelschef is 35 jaar. Kom je daar solliciteren, kun je toch beter het beeld oproepen van een 'nieuwe collega' dan dat je bij die personeelsafdeling associaties oproept van een soort hippe pannenkoeken oma.

We worden trouwens steeds ouder met z'n allen en dan is het belangrijk dat we lang mee kunnen. Omdat we steeds ouder worden hebben we nog mogelijkheid genoeg om ons later in het circuit van de grijze haren te begeven.

Rijke grijze mannen scoren vaak zo'n leuk jong ding. Grijze vrouwen niet. Die mogen dan zeker de escortservice bellen? Nee, mij niet gezien. Ik verf door. "

'Niks mis mee'
Peter Fontijn heeft zijn grijzende haar laten 'camoufleren'. Hij is een fanatiek autoracer en door de week werkt hij in een chique autozaak. "Ik kreeg steeds opmerkingen over mijn grijze haar", zegt hij. Kapper Ton de Jong van Hair&make-up studio 2 the Point in Haarlem adviseerde hem de haarcamouflage. Peter is er blij mee. "Er is niks mis mee om er net iets verzorgder te willen uitzien."

Vrijwillig grijs op je vijftiende

'Grijs haar is veel leuker'
Donnie Janssen, ambtenaar (56): "Ik ben er mee gestopt en ik heb geen seconde spijt gehad. Integendeel, het is heerlijk. Op een gegeven moment was ik elke drie weken aan het verven, want die uitgroei is natuurlijk verschrikkelijk. Ik kreeg enorm veel reacties nadat ik was gestopt. Dat verbaasde me; veel mensen zeiden dat ze dit leuker vonden.

Toen ik voor het eerst ging verven was het niet tegen de grijze haren, maar gewoon voor een leuk ander kleurtje. Ik heb door de jaren heen alle roodtinten gehad. Maar een jaar of twee geleden vond ik het mooi geweest. Dat donkere maakte me hard. Ik werd er op een gegeven moment zo bleek van.

Ik verfde altijd uit een potje, maar ik ben wel naar de kapper gegaan om geleidelijk over te schakelen op m'n natuurlijke haarkleur. Achteraf denk ik: ik had veel eerder met verven moeten stoppen.

Aan de andere kant vind ik het bij sommige vrouwen ook wel leuk als ze doorgaan met verven. Ik ken een oma van tachtig met knalrood haar. En die maakt zich nog steeds zeer strak op. Dat is ook grappig.

Geverfde mannen vind ik vaak erg. Ze kleuren zich snel te donker, niet echt. Ik zal geen voorbeelden noemen, maar ik ken heel wat mannen in mijn vriendenkring die stiekem verven. Ja, bij mannen is het pas echt een heel heikel onderwerp".

Vrijwillig grijs op je vijftiende
'Fashion grijs' duikt regelmatig op, bij covergirls, op de catwalks in Londen en Parijs of gewoon bij vrouwen die de toon aangeven in de mode.

Zangeres Lady Gaga pakte al eens uit met supergrijs lang haar en haalde daarmee de omslag van het blad Vanity Fair. Kelly Osbourne, de dochter van rockster Ozzy, koos in haar rijk gevarieerd kleurenschema van blond tot zwart ook wel eens voor de grijs geverfde, klassieke coupe.

Een wat ouder fotomodel, Kristen McMenamy (45), stopte een tijdje met verven. Haar grijze kapsel werd 'erg rock-'n-roll' gevonden. Een Londense kapper van de beroemde salon Bumble and Bumble vindt het voor sommige vrouwen onweerstaanbaar.

"Als je bleekt kunt je er een as-toon aan toevoegen. Dan wordt het een beetje grijs-blauw, zodat het een punkelement krijgt." Jongeren doen net zo hard mee aan de grijze golf. Tavi Gevinson, het vijftienjarige Amerikaanse meisje dat via haar website over mode en stijl veel invloed heeft op tieners, liep een keer rond met een hard wit omaatjes kapsel. Deze 'Style Rookie' koos er een bijbehorende vijftiger jaren bril bij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden