Grijp niet direct naar betonblokken

Veiligheidsexpert | Mari van Dorst blijft nuchter. Evenementen waterdicht beveiligen kan niet, en het hoeft ook vaak niet.

Had die witte Renault Midlum donderdagavond wel met hoge snelheid op de mensenmassa in Nice kunnen inrijden als de Promenade des Anglais was afgezet met betonblokken? Waarschijnlijk niet, maar dat wil niet zeggen dat we nu alle evenementen met zulke obstakels moeten omringen.

Volgens Mari van Dorst, expert van het Kenniscentrum Evenementenveiligheid, is het niet altijd mogelijk evenementen op deze manier af te schermen. Kijk naar de lange routes van de Nijmeegse Vierdaagse die volgende week begint. Soms is het ook helemaal niet nodig, als het dreigingsniveau laag is op, om maar eens wat te noemen: de kaasmarkt in Alkmaar. En vaak is een extreme beveiliging helemaal niet wenselijk. "In 2014 was een deel van Den Haag hermetisch afgesloten voor de Nuclear Security Summit (NSS), maar die hekken willen de Hagenaars voorlopig niet meer zien", aldus Van Dorst. Te ingrijpend. In zo'n wereld willen ze niet leven.

Het is een dag na de terroristische aanslag vooral zaak om in Nederland nuchter te blijven, zegt hij, al mag dat als een cliché klinken. "Kijk naar het feitelijke dreigingsniveau. Dat is in tegenstelling tot wat iedereen na gisteren vóelt hier in Nederland níet veranderd en staat nog steeds op 'substantieel'."

Het is volgens Van Dorst ook niet waar dat het aantal evenementen in Nederland enorm is toegenomen, waardoor er meer kwetsbare situaties met veel publiek (soft targets) voorkomen. "Er komen in Nederland festivals bij, en er verdwijnen er weer, maar het totaal is hetzelfde gebleven." Nog een aanname die Van Dorst ontkracht: de vrachtwagen zou een nieuw wapen zijn in de handen van terroristen. "In Israël vinden voortdurend aanslagen plaats waarbij voertuigen op burgers en militairen inrijden. "Geen nieuw fenomeen, maar wel een waarmee je rekening moet houden."

Nederland maakte in 2009 voor het eerst een aanslag met een auto mee toen een Suzuki Swift op de stoet met de koninklijke familie in Apeldoorn inreed, waarbij acht doden vielen. "We hebben toen níet Koninginnedag of Koningsdag afgeschaft, maar zijn wel rekening gaan houden met zulke autoaanvallen."

Wie de plattegronden bekijkt van de locaties waar Koningsdag de afgelopen jaren gevierd werd, ziet dat die liggen in oude kernen met smalle straatjes, en vaak afgeschermd door water. Zwolle bijvoorbeeld hoefde dit jaar alleen een paar bruggen af te zetten, het complete centrum wordt namelijk omringd door grachten.

Het zijn gelukkig de maatregelen waar het publiek niets van merkt, zegt Van Dorst die integrale veiligheidskunde studeerde aan de Hogeschool van Utrecht en bij de politie Brabant-Noord werkte. "Natuurlijk is het zo dat tussen 1968 en 2005 ruim 70 procent van de terroristische aanslagen op soft targets plaatsvond. Dat is ook logisch, omdat het doel van terroristen 'angst zaaien' is. We hadden er allemaal kunnen staan, op de Promenade des Anglais."

Maar laten we niet reageren vanuit die angst, zegt Van Dorst. "De veiligheidsvoorstellen die na een geslaagde terroristische actie worden gedaan zijn vaak onzinnig, en het gevaar wordt overdreven. Laat deskundigen maatregelen nemen op basis van feitelijke dreiging." Het vergaren van inlichtingen over een actie die ophanden is, is daarbij de allerbelangrijkste preventie, zegt Van Dorst. "Maar besef wel dat een risicoloze samenleving een utopie is, maar dat we dat risico door gerichte acties wel enorm kunnen verkleinen. En reken maar dat dit gebeurt."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden