Griffels verdeeld Mevrouw Haasse, mag ik u kussen?

FRANKFURT - In de feestzaal van het Hessischer Hof tintelt de wijn in de glazen. Voor de uitreiking van de Griffels en de Penselen 1993 heeft de CPNB, de stichting die de collectieve propaganda organiseert voor het Nederlandse boek, een lunch georganiseerd in het luxueuze hotel tegenover de Buchmesse in Frankfurt. Heldere ossestaartsoep, gevulde kippeborst met dragonsaus en sinaasappelmousse overgoten met campari staan op het menu. De laureaten zijn keurig over de verschillende tafels verdeeld.

Op deze vrijdag zijn alle ogen in Frankfurt gericht op het kinderboek. Nederlandse en Vlaamse kinderboeken staan internationaal op een zeer hoog plan. Ze worden vaak bekroond en vertaald. Zestig procent van de export van het Vlaamse boek bestaat uit kinder- en jeugdliteratuurn, voor Nederland geldt een percentage van veertig procent. De Engelse schrijver Aidan Chambers, zelf meer malen met een griffel bekroond, prijst in zijn lezing op de Buchmesse zijn Nederlandse en Vlaamse collega's de hemel in. Vooral hun houding ten opzichte van kinderen bevalt hem. In Nederland en Vlaanderen worden kinderen serieus genomen. In tegenstelling tot Engeland en de Verenigde Staten waar moeilijke onderwerpen stelselmatig buiten de wereld van het kind worden gehouden. “In Engeland maakt men zich drukker om hun honden en katten dan om hun zoons en dochters”, zegt Chambers.

Rijkdom

Hoogtepunt op deze dag is echter de feestelijke uitreiking van de Gouden en Zilveren Griffels en Penselen. Omdat Nederland en Vlaanderen dit jaar tezamen het Schwerpunkt vormen op de Buchmesse is de uitreiking voor een keer verplaatst naar het buitenland. De laureaten, hun uitgevers en vertalers, de juryleden en de in Frankfurt aanwezige journalisten vieren gezamenlijk de grote rijkdom aan kinder- en jeugdliteratuur in Nederland.

De schrijfster Hella S. Haasse reikt de prijzen uit met grote kennis van zaken. Bijna elk bekroond boek blijkt ze gelezen te hebben, of anders wel haar twee kleindochters. Zo vertelt ze aan Janet Taylor Lisle, die een zilveren griffel in ontvangst mag nemen voor 'Elfenmiddag' dat haar twee kleinkinderen niet naar het strand wilden tijdens hun vakantie aan de Middellandse zee, zo betoverd waren ze door haar boek.

Als dank

De Gouden Griffel voor het beste kinderboek in 1993 overhandigde Hella Haasse aan Paul Biegel, voor 'Nachtverhaal'. In plaats van een dankwoord uit te spreken vroeg hij: 'Mevrouw Haasse, mag ik u kussen?' Max Velthuijs, winnaar van zowel het Gouden Penseel als de Zilveren Griffel voor zijn prentenboek 'Kikker in de kou', spreekt wel een dankwoord uit.

Hij vraagt zich af of hij morgen weer onbekommerd achter de tafel kan plaatsnemen omdat hij nu al voor het tweede jaar dubbel in de prijzen is geevallen. “Dat is de schaduwzijde van een bekroning. Er rust een zware druk op je.” Hij zegt al weer met een volgend boek bezig te zijn, maar vraagt zijn gehoor er niet teveel van te verwachten: “Het wordt een heel gewoon boekje”, zegt Velthuijs bescheiden.

Joke van Leeuwen, die een Zilveren Griffel krijgt voor 'Niet Wiet, wel Nel', pleit in haar dankwoord voor een betere methode Nederlands voor vluchtelingen. Wat ze nu voorgeschoteld krijgen, vindt ze beneden peil. Als voorbeeld noemt ze een dialoog tussen twee personen: A: “Hoe vindt jij Nederland?” B: “Geweldig.”

Geen 'Old lady'

Hella Haasse blijkt zelf ook nog iets op haar lever te hebben. Te vaak, vindt ze, wordt ze gentroduceerd als 'the grand old lady' van de Nederlandse letteren, maar zegt ze: “Ik ben een schrijfster, die toevallig ook oud is.”

Een dankwoord blijft onuitgesproken in het Hessischer Hof: dat van Inez van Eijk en Marijn Backer. Voor hun geestige brievenboek 'Lieve engerd, de groetjes' krijgen ze samen een Zilveren Griffel. “Moeten we die nu door midden bijten?” staat er in hun sketch die niet wordt opgevoerd. Henk Kraima, de directeur van de CPNB beaamt dat er voor elk boek maar een griffel of penseel wordt gegeven. “Aan meer dan een per boek kunnen we niet beginnen”, zegt hij zuinig.

Gelukkig hoeven Inez van Eijk en Marijn Backer hun boeket niet te delen. Net zo min als de andere winnaar van een Zilveren Griffels: Selam Noort, Simone Schell, Janni Howker, Klaus Kordon en Gerard Brands, en de winnaars van een Zilveren Penseel de illustratoren Andrew Kulman en Kveta Pacovska.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden