Griekse notarissen zijn bedreigingen meer dan zat

Demonstranten betogen in Athene tegen gedwongen huizenveilingen. Beeld EPA
Demonstranten betogen in Athene tegen gedwongen huizenveilingen.Beeld EPA

Als eigenaren de hypotheek niet kunnen betalen, wordt hun huis geveild. De Griekse maatregel is vooral gericht tegen notoire wanbetalers. Probleem: de veilingen leiden tot agressie.

Na aanhoudende bedreigingen en vernielingen is de maat vol voor Griekse notarissen: ze weigeren nog langer mee te werken aan de gedwongen veilingen van huizen. Dat brengt de Griekse regering in het nauw, want de verkopen vormen een voorwaarde voor nieuwe leningen uit het lopende internationale hulppakket. Ze brengen immers geld in het laatje voor de noodlijdende banken.

Elke woensdag, als de veilingen plaatsvinden, is het raak: actievoerders bezetten de rechtbanken waar de huizen onder de hamer gaan. Ze vinden de gedwongen huisuitzettingen asociaal gezien de diepe economische crisis waaronder Griekenland de afgelopen jaren gebukt is gegaan. Notarissen, die volgens de Griekse wet aanwezig moeten zijn bij de veilingen, voelen zich door de protesten niet meer veilig in de rechtbank. Ook zijn er vernielingen aangericht in sommige kantoren, en hebben notarissen bedreigingen ontvangen. Ze hebben nu hun medewerking opgeschort tot in ieder geval het eind van het jaar.

De veilingen zijn het gevolg van de vele oninbare hypotheken waarmee de Griekse banken zitten opgescheept. Bijna de helft van de leningen, zo'n honderd miljard euro in totaal, wordt niet of niet op tijd afgelost. Nergens anders in de Europese Unie ligt dat percentage zo hoog. De slechte leningen bedreigen het broze herstel van de economie. Die groeit na een totale krimp van 25 procent weer voorzichtig. Dit jaar, volgens een nieuwe verwachting die de Europese Commissie gisteren publiceerde, met 1,6 procent, en de komende twee jaren met 2,5.

Banken kunnen dat proces stimuleren door geld te lenen aan bedrijven en consumenten, maar de slechte leningen hangen als een molensteen om hun nek. Vandaar dat de huizenveilingen een van de topprioriteiten zijn voor de EU en het Internationaal Monetair Fonds, die Griekenland via noodleningen financieel overeind houden.

Waarschuwing

De gedwongen verkopen moeten tot eind volgend jaar ruim 11 miljard euro opleveren. President Draghi van de Europese Centrale Bank waarschuwde maandag voor de gevolgen als ze niet doorgaan. De koersen van de banken staan deze week op de effectenbeurs van Athene zwaar onder druk.

Premier Alexis Tsipras zit met de kwestie in zijn maag, zeker nu de onderhandelingen met de geldschieters over de voortgang van het hulpprogramma volgens hem eindelijk eens in "een ongewoon goede sfeer" verlopen.

De minister van justitie heeft inmiddels beloofd de notarissen te gaan beschermen. Zijn collega van financiën wees er verder nog eens op dat hoofdwoningen met een waarde tot 300.000 euro uitgesloten zijn van de veilingen. De gemiddelde Griek die zijn hypotheek echt niet kan betalen, hoeft zich dus vooralsnog geen zorgen te maken dat hij op straat komt te staan. De veilingen zijn vooral bedoeld om calculerende wanbetalers aan te pakken. Die lossen niet af terwijl ze dat wel kunnen, in de hoop dat de bank hun schuld deels kwijtscheldt of de looptijd gratis verlengt.

De notarissen hebben nog niet gezegd of ze na de nieuwe beloften van de regering op woensdag weer naar de rechtbank gaan. Vanaf eind deze maand moeten de veilingen elektronisch plaatsvinden, maar ook daarbij is hun toezicht vereist. De notarissen zien het liefst dat een aparte overheidsinstantie de veilingen inclusief hun verantwoordelijkheden overneemt, maar daarvoor moet de wet worden gewijzigd.

Lees ook: Bedrijven vluchten weg uit Griekenland

Lees ook: Griekse economie staat toch weer in de min

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden