Griekse economie staat toch weer in de min

Een gaarkeuken in Athene. De werkloosheid in Griekenland staat nog steeds op een astronomische 23 procent. Beeld REUTERS

Griekenland hoopte eindelijk eens goed nieuws te hebben van het economische front, maar dat bleek een illusie. In plaats daarvan wachten, opnieuw, harde onderhandelingen met de geldschieters.

Het was een gênante vertoning voor de Griekse premier Alexis Tsipras begin vorige week. "Na zeven jaar van catastrofale recessie, groeit de Griekse economie weer", hield hij zijn ministers voor. Om er aan toe te voegen dat Griekenland een bladzijde heeft omgeslagen, en er in plaats van over bezuinigen over groei nagedacht moet worden.

Maar een paar uur later verstoorde het Griekse bureau voor de statistiek Elstat Tsipras' feestje al. De economie kromp in het vierde kwartaal van vorig jaar onverwacht hard, met maar liefst 1,2 procent ten opzichte van het kwartaal ervoor. Eerder ging Elstat nog uit van 0,4 procent krimp. Ook ten opzichte een jaar eerder ging de economie fors achteruit, terwijl er juist op een bescheiden groei was gerekend. De fikse afname zorgt ervoor dat Griekenland over heel 2016 net in de min uitkomt, terwijl iedereen eigenlijk op een klein plusje had gerekend.

En zo is Griekenland het enige EU-land waar de economie in 2016 niet groeide. Daarnaast heeft het land de twijfelachtige eer nog een ander lijstje aan te voeren. De werkloosheid daalt tergend langzaam en staat nog steeds op een astronomische 23 procent, meldde Eurostat een dag later. Nergens in de EU zit zo'n groot deel van de beroepsbevolking zonder werk. Op gepaste afstand volgen de andere voormalige crisislanden Spanje (18 procent) en Cyprus (14), terwijl het EU-gemiddelde 8 procent bedraagt.

Optimistisch

Tsipras blijft echter optimistisch. "Voor 2017 zijn de voorspellingen dat de Griekse economie uitzonderlijk snel zal groeien, het snelst van het hele eurogebied", zei hij tegen zijn ministers. Inderdaad verwachten de EU en het Internationaal Monetair Fonds (IMF), waarvan Griekenland financieel afhankelijk is, voor 2017 een groei van 2,7 procent. Maar voorwaarde daarvoor is wel dat regering en haar geldschieters het snel eens worden over bezuinigingen, en vooral hervormingen. 

In februari sloten ze een akkoord op hoofdlijnen, waarna de geldschieters na lange tijd weer een afvaardiging naar Athene stuurden om te onderhandelen over de invulling. Dit weekend keerden ze voortijdig terug, omdat er toch weer een kink in de kabel zit. Een van de hete hangijzers is een verlaging van de belastingvrije voet, van ruim 8000 euro naar ongeveer 6000. Het IMF, dat als de strengste geldschieter te boek staat, vindt het onverteerbaar dat minder dan de helft van de Grieken inkomstenbelasting hoeft te betalen. De organisatie wil verder dat er opnieuw wordt gesneden in de pensioenen die nog steeds als relatief genereus gelden - iets waar Tsipras na eerdere ingrepen mordicus op tegen is. 

Achter op schema

De maatregelen moeten 2,5 miljard euro opleveren. Dit is geen bezuiniging, in ruil mogen de Grieken andere belastingen verlagen. Tsipras wil vooral de gehate onroerendzaakbelasting afbouwen met tot wel 40 procent. Maar de geldschieters zien liever dat de winstbelasting en de hoogste tarieven in de inkomstenbelasting omlaag gaan, omdat dat de economie zou stimuleren. Dergelijke voordelen voor bedrijven en rijkere Grieken druisen echter weer in tegen de ideologie van de linkse regering. Die wil verder werknemers weer de mogelijkheid geven om cao's af te sluiten, evenals een betere bescherming tegen collectief ontslag. Die rechten waren eerder juist afgeschaft om de arbeidsmarkt flexibeler te maken, maar in de ogen van Tsipras is de huidige situatie asociaal en bovendien niet in lijn met die in de rest van Europa.

En zo loopt ook dit derde reddingsprogramma uit de zomer van 2015, net als de eerste twee, hopeloos achter op schema. Echt nijpend zijn de problemen nog niet, aangezien Griekenland pas in juli weer een lening nodig heeft om een andere schuld af te lossen. De Grieken blijven optimistisch en zeggen dat een akkoord mogelijk is voor 20 maart, als de ministers van financiën van de eurolanden weer bij elkaar komen. Maar de geldschieters verwachten die overeenstemming op zijn vroegst in mei.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden