Griekenland scherpt verkrachtingswetgeving aan: ‘Een historische overwinning voor alle Griekse vrouwen’

Griekse vrouwen demonstreren op het Syntagmaplein in Athene. Beeld Foto HH

Griekenland scherpt zijn verkrachtingswetgeving aan. Het parlement in Athene heeft daartoe gisteren ingestemd met een wetswijziging die op 1 juli van kracht wordt.

 Voor een veroordeling van verkrachting is het voortaan niet langer nodig dat het slachtoffer aantoont zich verzet te hebben. Seks waarbij een van de partijen niet heeft ingestemd wordt strafbaar. De Griekse minister van justitie zwichtte daarmee op het laatste moment voor kritiek. Vlak voordat het parlement zou stemmen paste hij de definitie van verkrachting in de wetswijziging aan. In de oude versie kon verkrachting pas aangetoond worden bij sporen van geweld en bewijs dat er door het slachtoffer verzet is geboden. Die omschrijving stuitte op hevig verzet van lokale vrouwengroepen, parlementariërs van de regeringspartij en van Amnesty International.

Eirini Gaitanou van de Griekse tak van die mensenrechtenorganisatie reageerde verheugd op de ommezwaai van de minister. “Een historische overwinning voor alle Griekse vrouwen” reageerde zij in een verklaring. “De nieuwe wet erkent eindelijk de simpele waarheid dat seks zonder toestemming verkrachting is.” Waarom de Griekse minister die aanpassingen niet eerder deed, blijft gissen, zegt Jacqui Hunt van de organisatie Equality Now, een internationaal netwerk van advocaten en activisten dat zich inzet voor vrouwenrechten. “Vooral omdat Griekenland vorig jaar nog de Conventie van Istanbul heeft geratificeerd.” Dit internationale verdrag – gelanceerd door de Raad van Europa – roept landen op wetgeving rondom verkrachting aan te passen. Gebrek aan instemming van een van beide partijen moet het uitgangspunt worden bij de bewijslast, in plaats van geweld en verzet. “Het is een heel moeilijke uitgangspositie voor vrouwen om aan te tonen dat zij zich actief hebben verzet. Sommige vrouwen verlammen uit angst, soms is er sprake van andere bedreigingen dan fysieke bedreigingen”, vertelt Hunt.

Seksueel geweld

Niet alleen in Griekenland, ook in andere Europese landen is het debat over bewijslast bij seksueel geweld op gang gekomen. Onder andere in Nederland waar minister van justitie Grapperhaus ook een wijziging van de wet heeft voorgesteld. Waarom het debat pas nu lijkt te worden gevoerd is moeilijk te zeggen, zegt Hunt. “Soms kan een grote verkrachtingszaak stof doen opwaaien waarbij duidelijk wordt dat de wet niet voldoende is uitgerust om daders te straffen. Dat hebben we bijvoorbeeld in Spanje gezien.”’

Maar ook de MeToo-discussie heeft volgens Hunt bijgedragen aan een herziening van definities en wetten. “Het helpt altijd als er over seksueel geweld wordt gepraat en duidelijk wordt gemaakt dat mensen zich niet hoeven schamen als ze dit meemaken.” Griekenland is pas het negende Europese land dat de verkrachtingswet nu ook daadwerkelijk aanpast. Ierland, België, Cyprus, Duitsland, IJsland, Luxemburg, Zweden en Groot-Brittannië gingen Griekenland voor.

Lees ook: 

De wet van Grapperhaus tegen seksueel geweld zal niet onmiddellijk meer vonnissen opleveren

Elk ongewenst seksueel contact moet strafbaar zijn, zegt de minister. Maar zal dat in de rechtszaal veranderen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden