’Griekenland kan immigratie niet alleen aan’

Somalische illegalen in Athene, afgelopen juli, nadat zij uit hun huis zijn gezet en gearresteerd. (FOTO AP) Beeld AP
Somalische illegalen in Athene, afgelopen juli, nadat zij uit hun huis zijn gezet en gearresteerd. (FOTO AP)Beeld AP

Griekenland is de belangrijkste toegangspoort tot Europa voor illegale immigranten. De opvang is slecht, asielzoekers zijn kansloos.

Paul-Kleis Jager

De Griekse eilanden voor de kust van Turkije trekken vele duizenden toeristen, maar ze ontvangen de laatste jaren ook steeds meer ongenode gasten: illegale immigranten uit het Midden-Oosten, Azië en Afrika.

Bijna de helft van de illegalen in de EU zou in 2008 via Griekenland zijn gekomen. 146.000 werden er gearresteerd, 30 procent meer dan het jaar ervoor, 54 procent meer dan in 2006.

In Griekenland komen nu meer illegalen binnen dan in Spanje en Italië, die hun komst, naar de Canarische eilanden bijvoorbeeld, met succes bestrijden. Zij maakten – omstreden – afspraken met Afrikaanse landen om te voorkomen dat mensen zonder papieren op de boot stappen.

Maar in Griekenland floreert de bootimmigratie, juist dankzij het strenge beleid van Italië en Spanje. Vooral in de zomermaanden, als het weer gunstig is, vertrekken er vanuit Turkije elke nacht rubbermotorboten bestuurd door hulpjes van maffiabazen uit Istanbul en Athene naar eilanden als Samos en Lesbos. Vandaar gaat de reis – als er geen kustwacht of politie tussenkomt – vaak naar Noord-Europa. Zo nam het grootste deel van de 15.000 asielzoekers die Nederland vorig jaar bereikten de Griekenland-route.

Wie wordt onderschept, gaat naar een van de opvang- en detentiecentra. Die zijn overbevolkt en trekken vanwege schrijnende taferelen voortdurend de aandacht van mensenrechtenactivisten en de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR.

Tekenend voor de chaos deze zomer was de aankomst vorige week van een veerboot met honderden immigranten in de Atheense haven Piraeus. Ze kwamen van Lesbos, uit een detentiecentrum met een capaciteit van 500 plaatsen, maar waar 850 mensen op elkaar gepakt zaten, waaronder veel minderjarigen. De UNHCR sloeg alarm over de het ’ziekmakende gebrek aan hygiëne’: in een kamer bivakkeerden 150 vrouwen met 50 baby’s. In Piraeus kregen de moeders met kinderen onderdak in een pension. Maar voor de overige 400 daklozen kon de burgemeester van de havenstad niets doen.

Ketty Kahayioylou van de Griekse afdeling van de UNHCR zucht dat de ’verstopping’ van de opvang in Griekenland niet eerder zo erg is geweest. „De centra voldoen op twee na niet aan de meest basale normen: veel te weinig wc’s, veel te weinig bedden.”

Veel zorgen maakt de UNHCR zich ook over de Griekse asielprocedure. Van de 20.000 aanvragen in Griekenland vorig jaar werden er maar 380 gehonoreerd. In Nederland is de kans op succes meer dan 50 procent. Asielaanvragen wordt bewust tegengewerkt, zegt Kahayioylou. „Informatie, advocaten of vertalers, dat alles is er eigenlijk nooit.”

Griekenland zou daarbij, zeggen belangenorganisaties van asielzoekers zoals het Duitse Pro Asyl, af en toe een groep vers opgepakte illegalen gewoon over de grens met Turkije zetten en daar achterlaten.

De Griekse immigratiedeskundige Thanos Maroukis heeft hier ’zeer sterke aanwijzingen’ voor. „De laatste jaren is dit gebeurd met honderden mensen van wie de arrestatie officieel niet is geregistreerd en die dus eigenlijk nooit in Griekenland zijn geweest.” Volgens Maroukis wil de Griekse regering met officiële en niet-officiële ’deportaties’ de kiezer geruststellen en tegelijk duidelijk maken dat reizen naar Griekenland geen zin heeft. „Maar die informele uitzettingen kunnen niet, er zouden echte vluchtelingen bij kunnen zijn: het gaat vooral om Afghanen en Irakezen.”

Maroukis vindt het ook ’niet fair’ om, zoals Nederland sinds een paar maanden weer doet, asielzoekers die de EU binnenkwamen via Griekenland terug te sturen. „Dat is volgens de regels, maar wij hebben de voorzieningen gewoon niet. En het is niet eerlijk ten opzichte van vluchtelingen die hier geen schijn van kans maken op een verblijfsvergunning.”

(Trouw) Beeld
(Trouw)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden