Griekenland is bijna van het infuus, maar niet van Brussels toezicht verlost

Een pensioengerechtigde protesteert tegen de korting die de Griekse regering wil doorvoeren.Beeld EPA

De EU-ministers sluiten vandaag een akkoord, waardoor ze de Grieken ook de komende jaren in de gaten kunnen houden.

Voor Griekenland zou maandag 20 augustus 2018 een historische, euforische feestdag moeten worden. Na acht slopende jaren van noodleningen en bijbehorende strenge voorwaarden komt er die dag een einde aan het derde en laatste steunpakket. Eindelijk wordt het land weer economisch onafhankelijk, zo hoopt menig Griek. Maar dat zal tegenvallen.

De geldschieters hebben bedongen dat ze de komende jaren nog instrumenten genoeg hebben om Athene op de vingers te tikken, mocht het Griekse economische beleid straks indruisen tegen eerdere toezeggingen. Dit versterkte toezicht, dat nooit eerder is toegepast, is onderdeel van een breed pakket aan afspraken over de beëindiging van de noodsteun aan Griekenland. De negentien ministers van financiën van de eurozonelanden moeten daarover vandaag een akkoord bereiken tijdens hun eurogroepvergadering in Luxemburg.

Een Griekse regeringswoordvoerder sprak gisteren de hoop uit dat dit slotakkoord zijn land in staat stelt 'plannen te maken voor de volgende dag, zoals elk normaal land'. Het grote verschil is wel dat de Europese geldschieters nog jarenlang kunnen meekijken over de Griekse schouders om te kijken of Athene geen gekke dingen doet.

Puzzelstukjes

Hoewel de ministers de laatste details vandaag nog tot aan het einde toe uitvechten, en de kans op mislukking dus theoretisch aanwezig blijft, sluiten betrokkenen dat uit. Het eventuele uitblijven van een akkoord zou grote onrust geven op de financiële markten.

Maandenlang is er gewerkt aan dit pakket, dat ingewikkeld is omdat allerlei puzzelstukjes tegelijk op hun plaats moeten vallen: de hoogte van het allerlaatste leningdeel, de verwachtingen over de Griekse economische groei, de mate van schuldverlichting die daarbij hoort, de nog onvoltooide hervormingen en de nazorg voor de komende jaren: de post-programme surveillance in Brussels jargon.

Elk voormalig crisisland dat in een hulpprogramma heeft gezeten (waaronder Portugal en Ierland) krijgt die nazorg. Maar Griekenland is een geval apart gezien de diepte van de crisis, de lange duur van de noodhulp (sinds 2010) en de omvang van de leningen: in totaal bijna 275 miljard euro, waarvan 32 miljard afkomstig van het Internationaal Monetair Fonds.

Tijdrovend

Onder het 'versterkte toezicht', dat de goedkeuring heeft gekregen van Athene, brengt de Europese Commissie elke drie maanden verslag uit over de Griekse stand van zaken. Als de overheidsfinanciën (die nu weer op orde zijn) toch weer de bocht uit vliegen, kan Brussel Griekenland vragen om extra maatregelen. Het terugdraaien van eerder afgesproken hervormingen is uit den boze.

Betrokken EU-diplomaten onderstrepen dat Griekenland na 20 augustus geen nieuwe verplichtingen krijgt opgelegd. Het gaat simpelweg om het afmaken van lopende, vaak tijdrovende processen, zoals privatiseringen en het vervolmaken van het eerste landelijke registratiesysteem voor land- en onroerendgoedbezit in Griekenland, het kadaster.

Voor zover je bij de Griekse hulpprogramma's het woord succes kunt gebruiken, is het derde programma, bijna drie jaar geleden in crisissfeer beklonken,  succesvoller geweest dan de twee daarvoor. Van de gereserveerde 86 miljard euro is zelfs een flink deel (ruim 25 miljard) ongebruikt gebleven. Het idee is om dat Europese geld, dat geparkeerd staat bij het noodfonds ESM, te gebruiken om relatief duurdere IMF-leningen over te nemen. Dat scheelt de Griekse schatkist flink aan rente.

Lees ook: Als de Grieken geld willen, moeten ze nog één keer slikken

Griekenland stemt deze week vermoedelijk in met nieuwe, pijnlijke bezuinigingen. In ruil daarvoor krijgt het land zijn laatste kapitaalinjectie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden