Grenscontrole geen ommezwaai Merkel

Adempauze benut om binnenslands orde op zaken te stellen

In binnen- en buitenland is het tijdelijk sluiten van de Duitse grenzen geduid als een omslag in Merkels asielbeleid. Een week geleden zette ze de deuren wijd open voor de vluchtelingen die zich in Hongarije en Oostenrijk opeenhoopten. Nu heeft ze moeten inzien dat de opnamecapaciteit van Duitsland begrensd is. Het lijkt op een ommezwaai, maar dat is het toch niet.

Met het sluiten van de grenzen probeert de Duitse politiek verschillende doelen te bereiken. In de eerste plaats crisisbeheersing. Het sluiten van de grens is wel degelijk een paniekhandeling. De toestanden op het station van München zijn onhoudbaar, de opvangcentra barsten uit hun voegen, de hulpverlening is overbelast. Het sluiten van de grenzen lijkt enige ontlasting te bieden.

Die adempauze heeft Merkel gebruikt om binnenslands orde op zaken te stellen. Daar staat ze onder grote druk van de deelstaten, die klagen over gebrek aan coördinatie vanuit Berlijn en vooral ook het weinige geld dat de federale regering ter beschikking stelt. Daarover is gisteren koortsachtig vergaderd.

Een ander belangrijk doel van Duitsland bij het tijdelijk sluiten van de grens is een 'signaal aan Europa'. Dat zal een oplossing moeten vinden voor de verdeling van de vluchtelingen over de lidstaten. Duitsland oefent met zijn beslissing extra druk uit. Minister van binnenlandse zaken De Maizière voegde eraan toe dat Duitsland alles zal doen om binnen de geldende Europese afspraken te blijven.

Daarmee doelt hij op het Schengen-akkoord en de Dublin-overeenkomst. Volgens zijn juridische staf, en andere deskudigen bevestigen dat, bieden die afspraken voldoende ruimte om in tijden van nood zulke drastische maatregelen te nemen.

Bovendien is de sluiting niet absoluut. Ze wordt gericht en met mate uitgevoerd. Er staan dan wel enkele files aan de Oostenrijks-Duitse grens, maar niet iedere auto en niet iedere treinreiziger wordt gecontroleerd. Bovendien meldt de grenspolitie dat ze veel mensensmokkaars heeft opgepakt. Vluchtelingen zonder pas belanden in opvangcentra.

De uitgangspunten van de Duitse asielpolitiek zijn niet veranderd. "Het fundamentele recht op asiel voor wie politiek vervolgd is, kent geen bovengrens", herhaalde Merkel nog maar eens in de krant Rheinische Post. "Dat geldt ook voor vluchtelingen die uit de hel van een burgeroorlog naar ons toe komen."

Het waren dit soort uitspraken die er eind vorige week toe leidden dat enkele leiders van de Beierse CSU Merkels politiek als 'een fout' bestempelden. CSU-voorman Horst Seehofer roept nu trots dat het besluit de grenzen te sluiten, zijn idee was. Die houding stuit op brede kritiek. Politici in Berlijn herinneren Seehofer aan de ongeschreven regel, geen partijpolitiek te bedrijven over de ruggen van de asielzoekers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden