'Greenpeace, wees eens wat constructiever'

(EPA)

Greenpeace gebruikt nepreclames om de bouw van twee kolencentrales te voorkomen. Is daar wat tegen te doen?

Greenpeace begon deze maand met een nieuwe aanval op twee bedrijven die in hun ogen winst maken ten koste van het milieu. In twee pastiches van recente reclames van de energiebedrijven Nuon en Essent stelt de milieuorganisatie de bouw van twee nieuwe kolencentrales in de Eemshaven aan de kaak. De centrales zouden veel kooldioxide (CO2 ) uitstoten en schadelijk zijn voor de Waddenzee. De filmpjes zijn op internet te zien.

Greenpeace heeft de smaak te pakken. Eerder dit jaar heeft de organisatie hetzelfde middel ingezet tegen de Zwitserse producent van (onder meer) chocolade, Nestlé. In een nepreclame werd duidelijk dat het leefgebied van de orang-oetan werd vernield om palmolie te produceren; palmolie die Nestlé gebruikt voor zijn KitKat-repen. In mum van tijd hadden honderdduizenden mensen het filmpje gekeken en Nestlé zwichtte.

De macht die Greenpeace uitoefent is afkomstig van de massa niet activistische, wel geïnteresseerde kijkers van die films. Deze massa vormt vanuit haar luie stoel een steeds invloedrijkere groep. Ze worden gekscherend de slacktivists genoemd, een samentrekking van de Engelse woorden ’slacker’ (luiwammes) en ’activists’ (activisten).

Met de huidige aanval op de energiecentrales zet Greenpeace de macht van groene slacktivists in tegen twee opponenten met grote financiële belangen die de steun hebben van de overheid. Nuon en Essent hebben al investeringen gedaan, onderzoek naar de milieueffecten van de centrales zijn uitgevoerd en vergunningen voor de bouw van de centrales zijn verleend.

Waar Nestlé’s investeringen beperkt waren en het bedrijf relatief makkelijk een andere leverancier van palmolie kon vinden, is het voor Nuon en Essent lastig om hun plannen rondom de Eemshaven te veranderen.

Wat kunnen deze bedrijven doen tegen de acties? Zowel Nuon als Essent heeft een persbericht gepubliceerd om de zorgen over het milieu te weerleggen. De teksten zijn droog en nodigen de gewone burger niet uit tot lezen.

Moeten ze ook de slacktivists aanspreken met een vrolijke film? Een riskante tactiek. Nuon en Essent zullen wel iets extra’s moeten doen. Aan de wapenstrijd via de nieuwe media heeft Greenpeace een pijnlijk middel toegevoegd: kijkers wordt aangeraden om te dreigen dat zij hun contract met de stroomleveranciers opzeggen, tenzij de bouw stopt. We kijken met spanning uit hoeveel consumenten deze stap nemen!

Wat doet de overheid in deze strijd via het internet? Het ministerie van economische zaken en de provincie Groningen zijn al met de bouw van de centrales akkoord gegaan. Op het moment dat Greenpeace de bouw weet te stoppen, staat de overheid in haar hemd.

Een dergelijk conflict belandt normaal vaak in de rechtszaal waar één van de partijen gelijk krijgt. Maar bij deze aanpak van Greenpeace is gelijk of niet geen punt: wanneer de klanten hun contracten massaal opzeggen is er maar één winnaar, ondanks eventuele rechtelijke uitspraken.

In dat geval is het trouwens zeer de vraag of deze uitkomst voor de actievoerders wenselijk is. Moet de groeiende vraag naar elektriciteit dan van een nieuwe kerncentrale komen? Of zou het betrekken van slacktivists ook vóór iets werken in plaats van tegen iets?

Waarom probeert Greenpeace niet constructiever te zijn? Bijvoorbeeld door een campagne te beginnen voor een makkelijk en betaalbaar aanbod van zonnepanelen. Dat kan een nieuwe kolencentrale overbodig maken.

Een debat, waarin partijen de burger van betere informatie voorzien, kan de besluitvorming over dit soort zaken verbeteren. Actiegroepen zijn belangrijke waakhonden en stellen terecht zaken aan de kaak, maar kunnen – met de macht van de massa – meer kapot maken dan de maatschappij lief is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden