Graven in de Bult van Marum

Toen Truus Veldhuis, consulente Erfgoed en Ruimte bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, de bult in het landschap van het Groningse Marum in het oog kreeg, was ze gegrepen. Wat was dat voor ding?

1Hoe kwam de Bult van Marum op uw pad?
"Ik heb net een masterstudie landschapsgeschiedenis afgerond bij de universiteit van Groningen. Die ging over de streek waarin Marum ligt, het Westerkwartier. Tijdens veldwerk kwam ik bij de kerk van Marum terecht en zag daarnaast een grote bult in het weiland. Een heuvel van drie, vier meter hoog, met een linde erop. Mijn nieuwsgierigheid was gewekt. Ik ben in de archieven gaan zoeken. Ik kwam tegen dat daar een terrein van hoge archeologische waarde is, maar er stond verder weinig bij. We hebben besloten een onderzoek te beginnen. De archeologen van de Rijksdienst voeren het uit. Heel leuk, dat ik zoiets met mijn collega's kan doen als gevolg van mijn scriptie."

2Er gaan in de buurt allerlei wilde verhalen over de Bult. Welke zoal?
"Iedereen kent de Bult. Van vaders en moeders of grootouders horen de kinderen de geheimzinnige verhalen al. Dat er vanuit de Bult onderaardse gangen lopen naar de Romaanse kerk van Marum. Of gangen naar het Iwema-steenhuis in het plaatsje Niebert. Een molenberg hoor je ook, met vroeger een molen erop. Of een prehistorische cultusplaats."

3Maar jullie denken aan heel wat anders.
"Wij hebben het vermoeden dat er een middeleeuwse stinswier was. Een door mensen opgeworpen heuvel met een gracht eromheen. Of eigenlijk twee heuvels, eentje met een vierkante bakstenen toren, een verdedigingswerk, en eentje met een stenen woonhuis of boerderij. Er hebben in de dertiende tot vijftiende eeuw honderden van die dingen in het Gronings-Friese kustgebied gestaan, bewoond door de elite. Op de Bult van Marum stond waarschijnlijk de toren. Aan het reliëf in het landschap kun je zien dat er waarschijnlijk nog een heuvel was, waarop de boerderij heeft gestaan."

4Hoe gaat het onderzoek?
"De archeologen doen zo'n tachtig grondboringen in de Bult en het hele terrein eromheen om het in kaart te brengen. Hoe is de bodemopbouw? In hoeverre is het terrein verstoord? Zijn er mogelijk archeologische resten te ontdekken?"

5Wat als jullie gelijk hebben?
"Als het echt zo'n zeldzame stinswier is, willen we die voordragen voor rijksbescherming. We moeten dan nadenken over de inrichting en het beheer van het terrein. De gemeente wil daar een kerkhof op uitbreiden. Ze willen de grond kopen van de huidige eigenaar, de kerk. We waren net op tijd om tegen de gemeente te zeggen: Laat ons eerst het onderzoek doen. Als het een stinswier is, zou ik er geen kerkhof maken. Je vernielt dan de ondergrond. Zeker op een kerkhof wordt diep gegraven."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden